Σκλήρυνση κατά πλάκας και αντιστροφή της μέσω διατροφής

 

Από την Ελένη Παπακωνσταντίνου BA, CNP, RNCP
Εάν έχετε ένα αγαπημένο πρόσωπο με σκλήρυνση κατά πλάκας [1], (όπως κι εγώ), θα αγαπήσετε αυτή την δημοσίευση. Διαθέτει την εμπνευσμένη ιστορία της Δρ Τέρι Wahls [2],η οποία αντέστρεψε την σκλήρυνση κατά πλάκας μετά από επτά χρόνια επιδείνωσης απλώς αλλάζοντας τη διατροφή της. Αυτό το έκανε μέσα σε 8 μήνες και μετά πήγε για μια περιοδεία 18 μιλίων με το ποδήλατο.
Κανένα φάρμακο δεν είναι ποτέ σε θέση να διεκδικήσει τα ίδια αποτελέσματα.
Ερχόμενοι στην ιστορία της, στα τέλη του περασμένου έτους ήταν το καλύτερο χριστουγεννιάτικο δώρο που πήρε ποτέ.
Η Δρ Wahls είναι καθηγήτρια Παθολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, όπου διδάσκει, και ειδικεύει στην κλινική τραυματολογία βλάβης του εγκεφάλου. Αυτή η συμβατική γιατρός είχε το θάρρος να κάνει το βήμα έξω από το ιατρικό κατεστημένο.
Αρχικά διαγνώστηκε με υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα σκλήρυνση κατά πλάκας, το 2000, ακολούθησε τη συμβατική διαδρομή και έπαιρνε φάρμακα χημειοθεραπείας και άλλα κατασταλτικά του ανοσοποιητικού, σε μια προσπάθεια να επιβραδύνει την ασθένεια.
Μέχρι το 2003, η Δρ Wahls είχε προχωρήσει στην «Δευτερογενή προϊούσα πολλαπλή σκλήρυνση» (η πιο προχωρημένη μορφή), και έπρεπε να αρχίσει να χρησιμοποιεί μια αναπηρική καρέκλα εξαιτίας της αδυναμίας στους ραχιαίους μυς της. Στην ΣΚΠ, το ανοσοποιητικό σύστημα ευαισθητοποιείται και επιτίθεται στις πρωτεϊνες στο έλυτρο της μυελίνης το οποίο προστατεύει τους νευρίτες του κεντρικού νευρικού συστήματος [3].
Όπως ο καθένας με μια εκφυλιστική ασθένεια , ήθελε να προλάβει την περαιτέρω επιδείνωση όσο το δυνατόν περισσότερο. Λόγω της ιατρικής της εκπαίδευσης, η Δρ Wahls ήξερε ότι η έρευνα σε ζωικά μοντέλα της νόσου είναι συνήθως 20 ή 30 χρόνια πιο μπροστά από την κλινική πρακτική.
Έμενε μέχρι αργά κάθε βράδυ για να ψάχνει και να αξιολογεί τις έρευνες και να αναλύει τα τελευταία άρθρα σχετικά με την σκλήρυνση κατά πλάκας.
Ήξερε ότι οι περισσότερες από τις μελέτες των δοκιμών φαρμάκων, θα χρειαστούν χρόνια για την έγκριση του FDA κι έτσι στράφηκε στην έρευνα σχετικά με τις βιταμίνες και τα συμπληρώματα τα οποία είναι σημαντικά για την υγεία των μιτοχονδρίων και του εγκεφάλου .
Συνέχισε την έρευνα αργά τις νύχτες, ανακάλυψε μελέτες που δείχνουν ότι με το πέρασμα του χρόνου, οι εγκέφαλοι των ανθρώπων με σκλήρυνση κατά πλάκας είχαν την τάση να συρρικνώνονται.
Αυτό μεγάλωσε την περιέργεια της και την οδήγησε να ερευνήσει και τις άλλες ασθένειες που έχουν παρόμοια συρρίκνωση του εγκεφάλου, δηλαδή τις ασθένειες του Huntington, τη νόσο του Πάρκινσον και του Αλτσχάιμερ.
Ένα πράγμα κοινό σε όλες αυτές τις εκφυλιστικές παθήσεις είναι η κακή λειτουργία των μιτοχόνδριων. Τα μιτοχόνδρια είναι κάτι σαν τις «μπαταρίες» των κυττάρων που διαχειρίζονται την παροχή ενέργειας στο κύτταρο. Εάν ξεχάσετε να τα θρέψετε , τα κύτταρά σας μαραίνονται και πεθαίνουν. Οι μύες συρρικνώνονται, ο όγκος του εγκεφάλου συρρικνώνεται και τα άλλα κύτταρα στο σώμα σας βρίσκονται επίσης σε κίνδυνο.

Βελτίωση , αλλά όχι αρκετή

Με την έρευνα που έκανε η Dr Wahls, ανακάλυψε ότι ιδίως τρεις θρεπτικές ουσίες, ήταν απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία των μιτοχονδρίων:
1) ωμέγα-3 λιπαρά οξέα – δηλαδή, από ψάρια ή λάδι κριλ
2) κρεατίνη (μια ένωση που ασχολείται με την παραγωγή ενέργειας στο σώμα) και
3) Το συνένζυμο Q10 – κατά προτίμηση στην «αναγώμενη» έκδοση του είναι , καλύτερα απορροφούμενο, γνωστό ως Ubiquinol που έχει 3 φορές μεγαλύτερη αντιοξειδωτική δυνατότητα από ότι το κανονικό Co-Q10. Μετά τη λήψη αυτών των συμπληρωμάτων, η επιδείνωση της επιβραδύνθηκε κάπως, αλλά παρέμενε ακόμα ασθενής.

Η μεγάλη αλλαγή – Παίρνοντας τα θρεπτικά συστατικά από τα τρόφιμα

Το φθινόπωρο του 2007, η Wahls είχε μια σημαντική στιγμή επιφοίτησης. Αναρωτήθηκε τι θα συμβεί αν αλλάξει τη διατροφή της ώστε να έπαιρνε αυτά τα σημαντικά θρεπτικά συστατικά για τον εγκέφαλο όχι από τα συμπληρώματα, αλλά από τα τρόφιμα που έτρωγε. Για να ευδοκιμήσουν τα μιτοχόνδρια της για στη μέγιστη αποδοτικότητα τους χρειαζόταν βιταμίνες του συμπλέγματος Β, θείο και αντιοξειδωτικά. Η Δρ Wahls επίσης ήθελε να βάλει στην διατροφή της όλα τα τρόφιμα που βοηθούν στον σχηματισμό της μυελίνης – κυρίως Β1 (θειαμίνη), Β9 (φολικό οξύ) και Β12 (Κοβαλαμίνη), ιχθυέλαιο και ιώδιο.
Για την επίτευξη όλων αυτών, προσάρμοσε την διατροφή της σε μια δίαιτα με ένα πρότυπο του κυνηγού-τροφοσυλλέκτη, (βασικά τρώμε ό, τι έτρωγε ο άνθρωπος των σπηλαίων ) το οποίο περιλάμβανει ρίζες, σπόρους, ξηρούς καρπούς, λιπαρά ψάρια, κρέατα από φυτοφάγα , όργανα ζώων, και φυσικό ιώδιο από τα φυτά της θάλασσας.
Έτρωγε επίσης 9 κύπελλα μη-αμυλούχων λαχανικών και μούρα κάθε μέρα. (Για να είναι εύκολο να το θυμάστε.
Είναι 3 φλιτζάνια χόρτα, 3 φλιτζάνια λαχανικά που περιέχουν θείο, και 3 φλιτζάνια πολύχρωμα λαχανικά και μούρα).
Τα Θειούχα λαχανικά είναι το κατσαρό λάχανο, το μπρόκολο, το λάχανο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το κουνουπίδι, το σκόρδο, τα κρεμμύδια, το σχοινόπρασο, τα πράσα, τα μανιτάρια, τα σπαράγγια, κλπ.
Τα αμυλώδη λαχανικά όπως οι πατάτες ή τα δημητριακά όπως το ρύζι δεν τα έτρωγε εκτός αν είχε φάει πρώτα τα 9 κύπελλα από τα άλλα λαχανικά.
Συμβουλές για το “τρώγοντας με τον τρόπο με της Wahls” μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα της:
http://www.terrywahls.com/eating-the-wahls-way?EID=18923451&CID=3395727
Μπορείτε επίσης να αγοράσετε το βιβλίο της Wahl,
Φροντίζοντας τα μιτοχόνδρια μου
και να διαβάσετε περισσότερα σχετικά με τις προτάσεις της ερευνάς της , τις συνταγές και το μενού της.
Δείτε επίσης και το βίντεό της στο TED

Ονόμασε αυτόν τον τρόπο της διατροφής «Εντατική Κατευθυνόμενη Διατροφή» και είναι εύκολο να καταλάβει κανείς το γιατί. Σύντομα διαπίστωσε ότι είχε περισσότερη ενέργεια και αισθανόταν καλύτερα. Μέσα σε 3 μήνες ήταν σε θέση να σηκωθεί από την αναπηρική καρέκλα περπατώντας στις αίθουσες κατά την εργασία της χρησιμοποιώντας ένα μόνο μπαστούνι .
Αργότερα, με την προσθήκη της άσκησης και άλλων θεραπειών η Δρ Wahls πήγε σταδιακά καλύτερα.

Γιατί σταυρανθή λαχανικά και θείο;

Το Θείο είναι υπεύθυνο για εκατοντάδες βιοχημικές αντιδράσεις στο ανθρώπινο σώμα. Μαζί με τα αντιοξειδωτικά, το θείο βοηθά τα μιτοχόνδρια να επιβιώσουν. Κατά βάρος, το θείο είναι ένα από τα πιο άφθονα μέταλλα στο σώμα – ο μέσος άνθρωπος έχει περίπου 140 γραμμάρια ανά πάσα στιγμή.
Τα Θειούχα λαχανικά επίσης βοηθάνε επειδή περιέχουν ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό την γλουταθειόνη – η οποία μπορεί να βοηθήσει να αποτραπεί η περαιτέρω ζημία στους νευροδιαβιβαστές.
Επιπλέον, το θείο χρειάζεται για τη σύνθεση της ταυρίνης, ένα αμινοξύ που απαιτείται για τη σωστή λειτουργία των μυών και του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Το Θείο υποβοηθάει επίσης τις μεθόδους αποτοξίνωσης των νεφρών και του ήπατος.

Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται

Η τυπική δίαιτα ενός Βορειοαμερικάνου (@episthmi πλέον δεν διαφέρει από τον μεσο-έλληνα) είναι τόσο φτωχή σε θρεπτικά συστατικά που δεν έχει τα δομικά στοιχεία για τη διατροφή των μιτοχονδρίων ή για να κάνετε την επισκευή της μυελίνης.
Είναι πολύ σημαντικό να αφαιρέσετε από τη διατροφή όλα τα εξευγενισμένα ή προσυσκευασμένα τρόφιμα και ουσίες πλούσιες σε ωμέγα 6 λιπαρά.
Τα ωμέγα- 6 λιπαρά οξέα βρίσκονται στο κρέας των ζώων που τρέφονται με αραβόσιτο , αραβοσιτέλαιο, καρθαμέλαιο και φυτικά έλαια, σογιέλαιο, μαργαρίνες και τηγανισμένα τρόφιμα.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι κάποιος πρέπει να αφαιρέσει όλα τα λίπη και έλαια από την διατροφή. Ενθαρρύνονται τα «υγιή λίπη», όπως τα ιχθυέλαια, ο λιναρόσπορος, και τα σπορέλαια το έξτρα παρθένο λάδι καρύδας και το ελαιόλαδο.(@(episthmi Τα σπορέλαια ή το ελαιόλαδο πρέπει νάναι ΨΥΧΡΗΣ έκθλιψης και ΜΟΝΟ + βιολογικής καλλιέργειας).
Οτιδήποτε φλεγμονώδες και επεξεργασμένο πρέπει να αφαιρεθεί – έτσι όχι στην ζάχαρη, στο σιρόπι καλαμποκιού υψηλής φρουκτόζης, στην ασπαρτάμη, στα αλλεργιογόνα, τα γαλακτοκομικά, δημητριακά,και ορισμένα λαχανικά. Τα φιστίκια, τα φασόλια σόγιας , τα δημητριακά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα ή που έχουν υποστεί ζύμωση.
Τα φυστίκια και τα φασόλια σόγιας που είναι όσπρια και τα γαλακτοκομικά ωμά ή από ζύμωση περιέχουν καζεϊνη και πρέπει να αφαιρεθούν από τη δίαιτα.
Τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα δημητριακά και τα όσπρια εμπλέκονται σε αυτοάνοσες αντιδράσεις στα άτομα με σκλήρυνση κατά πλάκας, και πρέπει να αποφευχθούν ακόμη και σε μικρές ποσότητες. [4]
Μικρές ποσότητες από ωμό καρπό κακάου που περιέχει ισχυρά ανιοξειδωτικά και ακατέργαστο μέλι επιτρέπεται περιστασιακά.
Εκείνοι που δεν θα μπορεσουν να ακολουθήσουν μια δίαιτα χωρίς δημητριακά ενθαρρύνονται να δοκιμάσουν δίαιτα χωρίς γλουτένη πρώτα, αλλά τα γρήγορα αποτελέσματα αναμένονται, όταν οι κατευθυντήριες γραμμές ακολουθούνται αυστηρά.

ΣΚΠ και αυγά

Τα βιολογικά, ελευθέρας βοσκής, αυγά χωρίς αντιβιοτικά (αν βρεθούν), συνιστώνται, διότι περιέχουν χολίνη – που μαζί με την ινοσιτόλη – είναι ζωτικής σημασίας για την επισκευή του έλυτρου μυελίνης. Συνεργικά εργάζονται για να παράξουν φυσική λεκιθίνη στο σώμα.
Μαυτό τον τρόπο δεν χρειάζεται να βασίζεστε στη λεκιθίνη σόγιας.
(@episthmi σήμερα η λεκιθίνη σόγιας είναι 95% – 100% από Γ Τ σόγια)
Γενικώς, τα άτομα με αυτοάνοσες νόσους, πρέπει να μην τρώνε τα ασπράδια εξαιτίας μιας προβληματικής πρωτεϊνης στο ασπράδι που ονομάζεται «λυσοζύμη».
Συνήθως αυτή είναι ακίνδυνη, αλλά μπορεί να συνδεθεί με ορισμένες πρωτεΐνες που αναστέλλουν τη θρυψίνη, εμποδίζοντάς την να κάνει τη δουλειά της που είναι να αφομοιώνει τις πρωτεΐνες.
Μερικά από τα συστατικά της “λυσοζύμης” μπορεί να περάσουν μέσα από το έντερικό τοίχωμα και να επιδεινώσουν το κατεστραμμένο έντερο.
Η αβιδίνη, μία άλλη ουσία που βρίσκεται στα ασπράδια αυγών, μπλοκάρει μια από τις βιταμίνες Β που ονομάζεται Βιοτίνη, η οποία είναι υπεύθυνη για τη σύνθεση των λιπαρών οξέων και την ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα.
Ακόμα και όταν είναι καλά μαγειρεμένο το αυγό , η αβιδίνη συνεχίζει να αναστέλλει την απορρόφηση της Βιοτίνης κατά 30%.
Έτσι, πώς θα ξέρετε εάν είστε ευαίσθητοι στα ασπράδια αυγών;
Ένας τρόπος για να το μάθετε είναι να αποφύγετε τα αυγά για μια εβδομάδα και να τα προσθέστε μετά από μερικές εβδομάδες. Μπορούν να καταναλωθούν αν δεν υπάρξει αντίδραση σε αυτά.
Το ίδιο πράγμα μπορεί να δοκιμαστεί με τα στρυχνοειδή λαχανικά (ντομάτες, μελιτζάνες, πατάτες), το οποία μπορεί μερικές φορές να προκαλέσουν πόνο στις αρθρώσεις σε μερικούς ανθρώπους.
Αν διαπιστώσετε ότι δεν μπορείτε να πάρετε τη χολίνη σας από τους κρόκους αυγών,οι εναλλακτικές πηγές χολίνης είναι το βοδινό συκώτι (υψηλότερη πηγή), κοτόπουλο και γαλοπούλα, χτένια και γαρίδες, σολομός, λαχανίδες, σέσκουλο και κουνουπίδι. [5]
Θα βρείτε, επίσης, χολίνη στο σουσάμι και στο λιναρόσπορο.
Η Ινοσιτόλη βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες στα όσπρια (τα όσπρια δεν επιτρέπονται σε αυτή τη δίαιτα), ωστόσο μπορείτε να πάρετε ινοσιτόλη σε μεγάλες ποσότητες από γκρέιπφρουτ, πορτοκάλια, μανταρίνια, πεπόνι, βατόμουρα, αγκινάρες, μπάμιες, ακτινίδια, και νεκταρίνια.
Πώς αλλιώς μπορεί να αποκαταστήσετε τη μυελίνη και να αποτρέψετε την καταστροφή της;
Η «Ισορροπημένη διατροφή» είναι το κλειδί. Το έλυτρο της μυελίνης αποτελείται από περίπου 75 τοις εκατό λίπος και χοληστερόλη και το υπόλοιπο είναι πρωτεΐνη [6].
Κρίταμα πλούσια και σε Ω3 εκτός απο ιώδιο.
Το πρώτο δομικό στοιχείο είναι Ωμέγα-3, το οποίο μπορείτε να πάρετε από αγνά έλαια των ψαριών, τα άγρια ​​ψάρια και κρέατα από ζωα που τρέφονται με χόρτο.
Οργανικα κρέατα – που οι παραδοσιακές κοινωνίες πάντα έτρωγαν- συνιστώνται μία φορά την εβδομάδα για να πάρετε φυσικά τη κοβαλαμίνη ή Β12.
(@episthmi είναι αυτά που η ΕΕ απαγόρευσε λόγω της “νόσου των τρελλών αγελάδων”).
Το βιολογικό συκώτι είναι ιδιαίτερα καλό για Β12. Το φυσικό ιώδιο από τα λαχανικά της θάλασσας, όχι μόνο βοηθά στην επισκευή της μυελίνης, αλλά βοηθά επίσης το συκώτι και τον εγκέφαλο να καθαρίσει τον υδράργυρο και τα άλλα βαρέα μέταλλα από το σώμα.
Η Βιταμίνη Β1 (θειαμίνη) βοηθάει για να πάρουν ενέργεια οι μύες, αλλά βοηθά επίσης στην επισκευή της μυελίνης. Τρώγοντας 3 φλιτζάνια χόρτα την ημέρα βοηθάτε στην παροχή βιταμινών στο σώμα του συμπλέγματος Β και φολλικό οξύ – βιταμίνες που βοηθούν τον εγκέφαλο από την συρρίκνωση.
(Πράγματι, πολλοί άνθρωποι που έχουν δοκιμάσει αυτή την διατροφή που χαρακτηρίζεται από καθαρό μυαλό και την απομάκρυνση του φαινομένου της «εγκεφαλικής θολούρας» που είχαν νωρίτερα).
Η Λεκιθίνη αποτελείται από φωσφορικό οξύ, χολίνη, λινολεϊκό οξύ, ινοσιτόλη και αρκετές βιταμίνες συμπλέγματος Β. Για να τη πάρετε από την τροφή, οι πηγές της είνα τα πορτοκάλια γκρέιπφρουτ,, μανταρίνια, σουσάμι και ηλιόσποροι.
Προσθέστε λίγο τριμμένο τζίντζερ για αντιοξειδωτικό και έχετε μια νόστιμη φρουτοσαλάτα.
Καθημερινά ζωμοί από κρέας και κόκκαλα (από ζωα χορτοφάγα), συνιστώνται επίσης.
Αργοβρασμένα οστά και κρέατα απελευθερώνουν μέταλλα, κολλαγόνο και γλυσίνη (ζελατίνη), τα οποία χρησιμοποιεί ο οργανισμός σας για να απορρίψει τα βαρέα μέταλλα,να επισκευάσει το κατεστραμμένο κολλαγόνο και βοηθούν στο σχηματισμό προστατευτικού φράγματος στην βλεννογόνο του εντέρου. Εχοντας καθημερινά ζωμούς είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αποφευχθεί το σύνδρομο διαρροής του έντέρου, που θα μπορούσε να συμβάλλει στις αυτοάνοσες αντιδράσεις γενικά.
Τα αντιοξειδωτικά από τα μπαχαρικά, όπως ο κουρκουμάς (κιτρινόριζα) είναι μέρος της πληθώρας μελετών σε ανθρώπους και ζώα που δείχνουν ότι η κουρκουμίνη συστατικό του κουρκουμά βοηθά στην πρόληψη της οξειδωτικής βλάβης. [8]
Πόση κουρκουμίνη θα μπορούσε να λειτουργήσει για την πρόληψη της απομυελοποίησης παραμένει ασαφές, αλλά οι ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Vanderbilt πιστεύουν ότι μπορεί να διακόπτει την παραγωγή της IL-12, μιας πρωτεΐνης που παίζει βασικό ρόλο στην καταστροφή της μυελίνης των νευρικών ειδικού αντιγόνου Th1 κύτταρων , σηματοδοτώντας την ανάπτυξη, κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος τα οποία στη συνέχεια ξεκινούν μια επίθεση στο έλυτρο μυελίνης. [9]
Ένας άλλος τρόπος για την αποκατάσταση της χαμένης μυελίνης είναι να υποβάλουμε τους μύες στο «στρες» της καθημερινής άσκησης – περισσότερα για αυτό αργότερα.

Η χρήση των λιπών και ελαίων στη σκλήρυνση κατά πλάκας

Σε αντίθεση με άλλες δίαιτες ΣΚΠ που προτείνουν τη δραστική μείωση κορεσμένων λιπών, η Wahls λέει ότι τα υγιή λίπη – από το μουρουνέλαιο και το σολομό και έλαια από, καρύδια, σπόρους τσία,ghee βουτυρο από χορτοφάγα ζώα ελευθέρας βοσκής, , έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και έλαια καρύδας και … ακόμη και λαρδί … είναι μια χαρά.
(@episthmi Αποφύγετε τις μαργαρίνες και οτιδήποτε έχει σχέση με υδρογωνομένα έλαια)
Το Ghee , ή εξευγενισμένο βούτυρο, από το οποίο έχουν αφαιρεθεί οι πρωτεΐνες του γάλακτος, έτσι στην ουσία έχει χαρακτηριστεί ως ‘ λίπος ‘και όχι ως γαλακτοκομικό.
Εδώ ένα βίντεο για το πώς παρασκευάζεται

Λάβετε υπόψη σας ότι χρειάζεστε ίχνη χαλκού για να ενεργοποιήσετε αυτά τα υγιή λίπη, έτσι ώστε να μπορούν να πάνε να εργαστούν για την επισκευή της μυελίνης.Στις πηγές χαλκού περιλαμβάνονται η ρίγανη και το θυμάρι, οι σπόροι κολοκύθας και το σουσάμι.
Το μουρουνέλαιο έχει υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη D .
μια βιταμίνη λιποδιαλυτή η οποία διαδραματίζει έναν κρίσιμο ρόλο, όχι μόνο στην πρόληψη, αλλά και στη θεραπεία της απομυελίνωσης σε ασθενείς με ΣΚΠ.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Journal of the American Medical Association το 2006 διαπίστωσε ότι η βιταμίνη D μείωσε σημαντικά τον κίνδυνο της απομυελίνωσης.
Πόσο βιταμίνης D3; Η Wahls πιστεύει ότι η βιταμίνη D πρέπει να είναι πάνω από 50 ng / ml, αλλά κάτω από 100 ng / ml για να ληφθούν τα καλύτερα οφέλη – μειωμένος κινδύνος για αυτοάνοση ασθένεια, καρκίνος, καρδιαγγειακές ασθένειες και υψηλή αρτηριακή πίεση.
Πώς μπορείτε να γνωρίζετε πόσο θα πρέπει να πάρετε;
Κάντε ένα τεστ βιταμίνης D κάθε 1 με 3 μήνες και παίρνετε 4.000 IU βιταμίνης D3 ημερησίως ή περισσότερο, αν χρειαστεί.
Σε επίπεδα πάνω από 150 ng/ml, υπάρχει ένας αυξημένος κίνδυνος υπερβολικής ασβεστίου στο αίμα, παραισθήσεις, ψύχωση, και βλάβη στα νεφρά.
Είναι ενδιαφέρον ότι η συγκέντρωση του ωμέγα-9 ελαϊκού οξέος (ένα είδος υγιούς μονοακόρεστου ελαίου που βρίσκεται στο ελαιόλαδο και στο αβοκάντο), είναι χαμηλότερο στη μυελίνη των ατόμων με ΣΚΠ. Το ελαϊκό οξύ προωθεί την παραγωγή των αντιοξειδωτικών στο σώμα και επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου της καρδιάς. Το ελαϊκό οξύ χρησιμοποιείται επίσης για τη διαμόρφωση του `ελαίου του Lorenzo’ s ‘ το οποίο βοηθά τους ασθενείς με αδρενολευκοδυστροφία – άλλη μία απομυελινωτική νόσο.

Δημιουργία νέων νευρώνων και συνάψεων και περισσότερη Ενέργεια

Με την καλή λειτουργία των μιτοχόνδριων , η Δρ Wahls ήλπίζε ότι το σώμα της θα πάρει τη μέγιστη ενέργεια από τη γλυκόζη, που αποτελεί βασικό παράγοντα για τη μείωση ή την εξάλειψη της κόπωσης τόσο κοινή στη σκλήρυνση κατά πλάκας.
Με περισσότερη ενέργεια θα μπορούσε να ασκηθεί και να κάνει περισσότερα.
Η υψηλή σε αντιοξειδωτικά δίαιτα της Wahl δεν θα αυξήσει μόνο την προστασία των νευρώνων, αλλά αυξάνει την παραγωγή των νευροτροφικών παραγόντων. – μια οικογένεια πρωτεϊνών που είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη και την ωρίμανση των νέων νευρώνων και συνάψεων [7]

Η συνεργιστική προσέγγιση: Χτυπώντας την ΣΚΠ με πολλά πράγματα ταυτόχρονα

Καθιερώνοτας την εντατική καθημερινή διατροφή της , η Δρ Wahls συνέχισε να ερευνά τα συμπληρώματα που μπορεί να βοηθήσουν και να θρέψουν τα μιτοχόνδρια.
Τα συμπληρώματα, επισημαίνει, μπορεί να είναι χρήσιμα, σε θρεπτικά συστατικά αλλά η διατροφή πρέπει πάντα να είναι σε πρώτη βάση. Υπάρχει σοφία σε αυτό – τα λαμπρά χρωματισμένα λαχανικά και τα μούρα μπορεί να περιέχουν ευεργετικές συμπαράγοντες ενώσεις που δεν περιλαμβάνονται στα συμπληρώματα που οι επιστήμονες μπορεί να μην έχουν ανακαλύψει ακόμα ή να αναφερθούν σε αυτά μετά από χρόνια, ακόμα κι αν τα ψάχνουν για καιρό.
Σήμερα η Δρ Wahls χρησιμοποιεί
200 mg του συμπλέγματος Β,
200 mg συνένζυμο Q 10,
1 g του άλφα λιποϊκού οξέος,
600 mg ακετυλο L Καρνιτίνης,
120 mg του Τζινγκο μπιλόμπα,
2 g Ν Aκετυλο Κυστεΐνης,
2 γρ Ταυρίνης,
2 γρ της γλουταθειόνης,
200 mg ρεσβερατρόλης, και αρκετό οροτικό λίθιο για να δώσει
13 mg στοιχειακού λιθίου, σε καθημερινή βάση.

Βάζοντας τα όλα μαζί

Μέχρι το Δεκέμβριο του 2007, είχε συνδυάσει την εντατική κατευθυνόμενη διατροφή με ένα πρόγραμμα προοδευτικής άσκησης, ηλεκτρο-διέγερσης των μυών [10], και καθημερινής άσκησης.
Η καθημερινή άσκηση, ακόμη και για εκείνους που δεν μπορούν να περπατήσουν, είναι εξαιρετική, διότι οποιαδήποτε «πίεση» στο μυες προκαλεί τον οργανισμό να παράγει νέα μυελίνη και βοηθάει στην ανάπτυξη νέων νευρολογικών μονοπατιών. Η άσκηση οδηγεί επίσης σε μειωμένη παραγωγή των φλεγμονωδών πρωτεϊνών.
Διάφορα πειράματα σε ζώα έχουν δείξει ότι η άσκηση αυξάνει τις «νευροτροφίνες» , μία οικογένεια πρωτεϊνών που επάγουν την επιβίωση, την ανάπτυξη και τη λειτουργία των νευρώνων.
Τα αποτελέσματα εξέπληξαν το γιατρό της, την οικογένειά της, ακόμη και τον ίδιο τον εαυτό της.
Μέσα σε ένα χρόνο, ήταν σε θέση να περπατήσει μέσα στο νοσοκομείο χωρίς μπαστούνι και ακόμα να ολοκληρώσει μια περιοδεία18-μιλίων με ποδήλατο. Αντί να εξαρτάται από τους άλλους, η Wahls ανέκτησε την ικανότητα να πηγαίνει στην εργασία της με το ποδήλατο , και να κάνει γύρους περπατώντας, χωρίς την ανάγκη του μπαστουνιού ή της αναπηρικής καρέκλας.

Πετώντας την αναπηρική καρέκλα και βοηθώντας τους άλλους

Ευγνώμων που είχε ξαναβρεί την ενέργεια της πίσω, η Δρ Wahls πέρασε τα τελευταία τρία χρόνια στην έρευνα, σε διαλέξεις και μιλώντας για το ταξίδι της προς την ευεξία και μοιράζοντας τις εμπειρίες της με τους άλλους στο πως μπορούν να βοηθήσουν τους εαυτούς τους με την εντατική κατευθυνόμενη διατροφή.
Η Δρ Wahls τώρα έχει αρκετή ενέργεια για να αρχίσει να ασχολείται με τις υποτροφίες για την έρευνα και πάλι. Έχει δημιουργήσει μια διεπιστημονική ομάδα για τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών με τη χρήση της εντατικής, κατευθυνόμενης διατροφής και της νευρομυϊκής ηλεκτρικής διέγερσης για την καταπολέμηση της προχωρημένης νόσου του Parkinson και τόσο της πρωτοβάθμιας όσο και της δευτεροβάθμιας προοδευτικής σκλήρυνσης κατά πλάκας
.
Αυτή τη φορά διεξάγει μια τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή παρέμβασης για τη διατροφή και την νευρομυϊκή ηλεκτρική διέγερση και την δευτερογενή προϊούσα πολλαπλή σκλήρυνση. Μπορείτε να διαβάσετε για αυτό εδώ:
http://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT01381354?term=wahls+sclerosis&rank=1
Γλυστρίδα κοινώς αντράκλα
Αλλο ενα φυτό πλούσιο σε Ω3
Για να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση και τα κονδύλια για την έρευνα και το μη-κερδοσκοπικό ίδρυμα της, η Δρ Wahls έχει καταγράψει πολλές από τις δημόσιες διαλέξεις της. Πενήντα τοις εκατό των κερδών από τις πωλήσεις των διαλέξεων της σε DVDs και CD ήχου χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη της κλινικής διατροφής στον τομέα της διατροφής, μασάζ, άσκησης, και νευρομυϊκής διέγερσης. Αυτοί οι πόροι είναι διαθέσιμοι στην ιστοσελίδα της Δρ Wahl:
http://www.mindingmymitochondria.com/
Εν τω μεταξύ, εδώ είναι μερικές φράσεις από την Δρ Wahls:
“Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε για την αποκατάσταση της υγείας μας, χωρίς να χρειαζόμαστε ένα γιατρό. Εδώ είναι δέκα προτάσεις για το πώς μπορείτε να βοηθήσετε να εξαπλωθεί .
1. Διαδίδοντας το βιβλίο. “Φροντίζοντας τα μιτοχόνδρια μου” στο Facebook και το Twitter.
2. Πείτε το στους φίλους σας ότι έχετε διαβάσει αυτό το υπέροχο βιβλίο που άλλαξε τη ζωή σας.
3. Πείτε τους συναδέλφους σας, ότι ο λόγος που έχετε τόσο πολύ περισσότερη ενέργεια οφείλεται στο “Φροντίζοντας τα μιτοχόνδρια μου”.
4. Ενημερώστε την οικογένειά σας ότι το ”Φροντίζοντας τα μιτοχόνδρια μου” αλλάζει τη ζωή σας και τις δικές τους .
5. Γράψτε μια κριτική για το Amazon. Είναι εύκολο. Ακριβώς μια παράγραφο, γραμμένη μέσα από την καρδιά σας, θα είναι μια χαρά.
6. Γράψτε μια κριτική για την τοπική εφημερίδα σας. Ή μια επιστολή προς τον εκδότη.
7. Αγοράστε το βιβλίο για ένα φίλο ή ένα μέλος της οικογένειάς σας, των οποίων η υγεία θα θέλατε να δείτε να βελτιώνετε.
8. Πάρτε μια συνέντευξη από την Δρ Wahls για το τοπικό ενημερωτικό δελτίο σας, ή κλαμπ.
9. Ακολουθήστε τις υποδείξεις της Δρ Wahls που έχει στο στο “Φροντίζοντας τα μιτοχόνδρια μου”. Καθώς θα γίνεστε πιο υγιής, πιο ζωντανή , οι άλλοι θα ρωτήσουν ποιο είναι το μυστικό σας.
10. Όταν οι άλλοι σας ρωτήσουν τι σας έκανε να φαίνεστε 6 μήνες νεότεροι από ό, τι την τελευταία φορά που σας είδαν, να τους πείτε τον λόγο . Αυτό οφείλεται στο ότι τα μιτοχόνδρια σας είναι υγιή και πάλι, χάρη στο “Φροντίζοντας τα μιτοχόνδρια μου”.
[1] Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) είναι μια χρόνια, εκφυλιστική ασθένεια των νεύρων του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης, που προκαλείται μέσω μιας διαδικασίας της απομυέλινωσης.
Η μυελίνη είναι το μονωτικό, μια κέρινη ουσία γύρω από τα νεύρα στο κεντρικό νευρικό σας σύστημα. Όταν η μυελίνη καταστρέφεται από μια αυτοάνοση ασθένεια ή μέσω μιας αυτο-καταστροφικής διαδικασίας στο σώμα σας, η λειτουργία αυτών των νεύρων χειροτερεύει με το πέρασμα του χρόνου, με αποτέλεσμα την πρόκληση μιας σειράς συμπτώματων, όπως τα εξής: μυϊκή αδυναμία, έλλειψη ισορροπίας, ή απώλεια συντονισμού, αστιγματισμό, απώλεια της όρασης , και μυϊκού τρόμου.
[2] Η Δρ Wahls είναι μια κλινική καθηγήτρια της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του κολλεγίου του Carver της Ιατρικής, όπου διδάσκει Εσωτερική Ιατρική . Έχει δημοσιεύσει πάνω από 60 επιστημονικές περιλήψεις, και διεξάγει επί του παρόντος κλινικές δοκιμές για το πώς μια θρεπτική ουσία υψηλής διατροφικής αξίας μπορεί να βοηθήσει στην αντιστροφή των συμπτωμάτων της ΣΚΠ.
[3] Η έρευνα έχει δείξει ότι θραύσματα από ξένες πρωτεΐνες (δηλαδή, από μολυσματικούς παράγοντες και τροφιμα) μπορούν να ενεργοποιήσουν την μυελίνη- τα ευαίσθητα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω από διασταυρούμενες αντιδράσεις.
Πολλές νέες ξένες πρωτεΐνες εισήχθησαν στο ανθρώπινο περιβάλλον από τη γεωργική επανάσταση, 10.000 έως 5000 χρόνια πριν.
Ορισμένες νέες πρωτεΐνες έχουν περάσει μέσα στον άνθρωπο από τα οικόσιτα ζώα (π.χ. ιός Epstein Barr) και από εντελώς νέα ειδη διατροφής, όπως τα γαλακτοκομικά, δημητριακά και τα όσπρια. Οι άνθρωποι βρίσκονται εδώ πολύ περισσότερο από 5.000 χρόνια, και η χλωρίδα του εντέρου μας δεν έχει εξελιχθεί αρκετά ώστε να ξέρει τι να κάνει με μερικά από αυτά τα δημητριακά και τα όσπρια.
[4] Ο ρόλος των λεκτινών και των οσπρίων στη σκλήρυνση κατά πλάκας είναι ενδιαφέρων. Σύμφωνα με την Dr Loren Cordain PhD, μια κορυφαία ερευνήτρια στη διατροφή, οι λεκτίνες από τα όσπρια, τα δημητριακά, τις ντομάτες μπορεί να εμπλέκονται στην ενεργοποίηση της μυελίνης των Τ κύτταρων.
Είναι από καιρό γνωστό ότι πρωτεϊνικά θραύσματα που προέρχονται από διάφορα τρόφιμα, όπως το γάλα και από τα βακτήρια του εντέρου μπορούν να ενεργοποιήσουν την μυελίνη-των Τ κυττάρων μέσω μοριακού μιμητισμού.
Ακόμη και αν κάποιος δεν έχει «διαρρέον έντερο», οι διάφορες λεκτίνες θα προσκολλώνται ακόμη και διάφορα θραύσματα πρωτείνης μεταφέρονται διαμέσου του εντερικού φραγμού.
Με αυτόν τον τρόπο δρουν σαν «Δούρειος Ίππος», φέρνοντας τον «εχθρό» διαπερνώντας την προστασία του εντερικού τοιχώματος. Ο Επιδερμικός αυξητικός παράγοντας ανακαλύφθηκε από τον Stanley Cohen του Πανεπιστημίου Vanderbilt, μαζί με Ρίτα Λεβί-Μονταλτσίνι. Και οι δύο έλαβαν το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής το 1986.
[5] See: World’s Healthiest Foods: choline.
http://whfoods.org/genpage.php?tname=nutrient&dbid=50
[6]Schmidt, Michael A, PhD., Brain Building Nutrition:
How dietary fats and oils affect mental, physical, and emotional Intelligence. Frog Books, Colorado,December2
[7] Στον εγκέφαλο αυτοί οι παράγοντες είναι σημαντικοί για την εκμάθηση ,τη μακροπρόθεσμη μνήμη, καθώς και την αναγέννηση και την ανάπτυξη των νεύρων.
Μελέτες δείχνουν ότι αυτοί οι εγκεφαλικοί παράγοντες παίζουν ένα προστατευτικό ρόλο έναντι της τοξικότητας της βήτα αμυλοειδούς – ένα είδος πλάκας που φαίνεται να συσσωρεύεται στον εγκέφαλο καθώς γερνάμε
.
[8] Natarajan C, Φωτεινό JJ. Η κουρκουμίνη αναστέλλει πειραματικά την αλλεργική εγκεφαλομυελίτιδα με αποκλεισμό της ενεργοποίησης της IL-12 μέσω της Janus kinase-STAT pathway σε Τ λεμφοκύτταρα. J Immunol 2002; 168; 6506-6513.
Διαθέσιμο στο:
http://www.jimmunol.org/content/168/12/6506.full.pdf
Ερευνητές έδωσαν ενέσεις των 50 – και 100-μικρογραμμάρια κουρκουμίνη, τρεις φορές την εβδομάδα κατά τη διάρκεια μιας περιόδου 30 ημερών, σε μια ομάδα ποντικών που εκτρέφονταν για την ανάπτυξη της πειραματικής μορφής ΣΚΠ γνωστή ως ΕΑΕ, και στη συνέχεια παρακολούθησαν τα ποντίκια για ενδείξεις ανάπτυξης MS-σαν νευρολογική δυσλειτουργία.
Μέχρι την 15η ημέρα , οι ποντικοί που δεν έλαβαν κουρκουμίνη ανέπτυξαν ΕΑΕ( Experimental Allergic Encephalomyelitis), σε τέτοιο βαθμό ώστε να αναπτυχθεί πλήρης παράλυση και των δύο οπίσθιων άκρων.
Αντίθετα, οι ποντικοί με τα 50-μικρογραμμαρία δόσης της κουρκουμίνης έδειξαν μόνο ελάσσονα συμπτώματα, όπως μια προσωρινά άκαμπτη ουρά.
Ποντίκια, με τη δόση των 100-μικρογραμμαρίων τα πήγαν καλύτερα από όλα. Εμφανίστηκαν εντελώς ανεπηρέαστα στη διάρκεια των 30 ημερών της μελέτης.
[9] Natarajan C, Φωτεινό JJ. Πολλαπλασιαστή περοξυσώματος ενεργοποιημένου υποδοχέα-γάμμα αγωνιστές αναστέλλουν πειραματική αλλεργική εγκεφαλομυελίτιδα με αποκλεισμό της IL-12 στην παραγωγή, η IL-12 σηματοδότηση και Th1 διαφοροποίηση. Γονίδια Immun2002? 3 (2) :59-70. 2003. Διαθέσιμο στο: Natarajan C, Φωτεινό JJ. Γονίδια Immun. 2002 Απρίλιος? 3 (2) :59-70J Immunol. 15 Ιουνίου 2002? 168 (12) :6506-13. J Immunol. 15 Ιουνίου 2002? 168 (12) :6506-13
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11960303.
.
[10] Νευρομυϊκή Ηλεκτρική διέγερση περιλαμβάνει την εφαρμογή ηλεκτροδίων και ηλεκτρική τάση σε διάφορες ομάδες μυών πάνω από το σώμα με στόχο την ενίσχυση των μυών. Η τεχνική ήταν πρωτοπόρος στη Σοβιετική Ένωση για τη βελτίωση της αθλητικής απόδοσης και ακόμα χρησιμοποιείται από αθλητές, ειδικά για την επούλωση μυϊκής βλάβης. Σήμερα φορητά μηχανήματα NEMS είναι διαθέσιμα και είναι μια θεραπεία στο πλαίσιο του «κάντο μόνος σου».006.

ΈΞΩ Η ΣΤΕΝΟΧΩΡΙΑ - Η μαγική δύναμη της θετικής διανοητικής σκέψης

Μερικά χρόνια πριν μου ζήτησαν ν’ απαντήσω σε τούτη την ερώτηση, που αποτελούσε μέρος μιας ραδιοφωνικής εκπομπής:
“Ποιό είναι το σπουδαιότερο μάθημα που δεχθήκατε ποτέ;”
Η απάντηση ήταν εύκολη: το πιο ζωτικό μάθημα που διδάχτηκα ποτέ, είναι η σημασία του τι σκεφτόμαστε.
Αν ήξερα τι σκέφτεστε, θα μπορούσα να σας πω ποιος είστε.
Οι σκέψεις μας μας κάνουν αυτό που είμαστε.
Η διανοητική μας στάση είναι ο παράγων X που καθορίζει τη μοίρα μας.
Ο Έμερσον είπε κάποτε:
“Ο άνθρωπος ειν’ αυτό που σκέφτεται ολόκληρη την ημέρα”...
Και πώς θα μπορούσε να’ ναι τίποτ’ άλλο;
Τώρα πια ξέρω, πέρα από κάθε αμφισβήτηση, ότι το σπουδαιότερο πρόβλημα που όλοι μας αντιμετωπίσαμε ποτέ στην πραγματικότητα, ίσως το μοναδικό πρόβλημα που έχουμε να διακανονίσουμε είναι το να διαλέξουμε σωστές σκέψεις.
Αν μπορέσουμε να το κάνουμε αυτό, είμαστε στο σωστό δρόμο για τη λύση όλων των προβλημάτων μας.
Ο μεγάλος φιλόσοφος που κυβερνούσε ταυτόχρονα και τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ο Μάρκος Αυρήλιος, το συνόψισε όλο αυτό σ’ έντεκα λέξεις που καθορίζουν τα πεπρωμένα μας:
“Η ζωή μας είναι αυτό που την κάνουν οι σκέψεις μας“.
Ναι, αν κάνουμε ευτυχισμένες σκέψεις, θα’ μαστέ ευτυχισμένοι.
Αν σκεφτόμαστε εξαθλιωμένα, θάμαστε αξαθλιωμένοι.
Αν κάνουμε τρομερές σκέψεις, θα ζούμε μέσα στον τρόμο.
Αν σκεφτόμαστε αρρωστημένα, θάμαστε σίγουρα άρρωστοι.
Αν συλλογιζόμαστε την αποτυχία θ’ αποτύχουμε στη ζωή μας.
Αν λυπόμαστε τον εαυτό μας, όλοι οι γύρω μας θα μας λυπούνται και θα μας αποφεύγουν.
Ο Νόρμαν Βίνσεντ Πήλ, είπε κάποτε:
“ Δεν είσαστε αυτό που νομίζετε ότι είσαστε, αλλ’ αυτό που σκέπτεσθε, και τίποτ’ άλλο.
Εκείνο που θέλω να τονίσω περισσότερο, είναι ότι πρέπει να υιοθετήσουμε μια θετική στάση απέναντι στη ζωή, παρά μια αρνητική.
Και ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην απασχόληση με τα προβλήματα και στη στεναχώρια απ' αυτά;
Επιτρέψτε μου να σας το εξηγήσω μ’ ένα παράδειγμα.
Κάθε φορά που περνώ από ένα πολυσύχναστο δρόμο της Νέας Υόρκης στο απέναντι πεζοδρόμιο, μ’ απασχολεί αυτό που κάνω, αλλά δε στενοχωριέμαι γι’ αυτό. Θέλω να πω, η απασχόληση με το πρόβλημα σημαίνει αντιμετώπισή του κι ήρεμη σκέψη για τη λύση του. Στενοχώρια για το πρόβλημα σημαίνει ανήσυχοι κύκλοι γύρω απ’ αυτό, που τελικά δεν οδηγούν πουθενά...
Ένας άνθρωπος μπορεί νά’ναι απασχολημένος μ’ ένα πλήθος προβλήματα κι ωστόσο να περπατά με το κεφάλι ψηλά και με μια γαρδένια στο πέτο του. Το ξέρω αυτό, γιατί είδα τον Λάουελ Τόμας να το κάνει.
Κάποτε είχα την τύχη να συνεργασθώ με τον Λόουελ Τόμας στην παρουσίαση των περίφημων κινηματογραφικών ταινιών του, από τη ζωή και τη δράση των Άλλενμπυ και Τ.Ε. Λώρενς στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο μεγάλος αυτός σκηνοθέτης του κινηματογράφου, μετά από πολλές κινηματογραφικές επιτυχίες, αντιμετώπισε συνεχείς κακοτυχίες που διαδέχονταν η μια την άλλη και τελικά το απίστευτο συνέβη:
ο Λόουελ Τόμας βρέθηκε κατεστραμμένος οικονομικά στο Λονδίνο.
Εκείνη την εποχή ήμουν μαζί του. Θυμάμαι ότι είμασταν υποχρεωμένοι να τρώμε σε φτηνά εστιατόρια, τόσο φαγητό όσο να κρατιόμαστε στη ζωή.
Αλλά δε θα μπορούσαμε ούτε κι αυτό το λιγοστό φαγητό να εξασφαλίσουμε, αν δε δανειζόμασταν χρήματα από έναν Σκωτσέζο τον Τζαίημς Μακ Μπέυ, το φημισμένο ηθοποιό.
Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται το σημείο της ιστορίας που θέλω να τονίσω:
Ακόμη κι όταν ο Λόουελ Τόμας αντιμετώπιζε αυτά τα τεράστια χρέη και τις βαθιές απογοητεύσεις δε στενοχωρήθηκε, αλλά τον απασχολούσαν με σοβαρότητα.
Ήξερε πως αν άφηνε να τον πάρει η “ κάτω βόλτα “, οι πιστώτες, μα και όλοι οι φίλοι του θα τον περιφρονούσαν και δε θα τον λογάριαζαν. Για αυτό κάθε πρωί, ακόμη κι αν δεν είχε να πιεί ένα τσάι, πριν να ξεκινήσει για τον καθημερινό αγώνα του, να πείσει διάφορους χρηματοδότες, δανειστές να τον περιμένουν να τους επιστρέφει τα χρέη, αγόραζε μια γαρδένια, την έβαζε στο πέτο του και κατέβαινε ψιλοτραγουδώντας την Οξφορντ Στρήτ, με το κεφάλι ψηλά και με χοροπηδιστό βήμα.
Σκεφτόταν θετικά, όλο κουράγιο, και δεν άφηνε την ήττα να τον νικήσει.
Γι’ αυτόν, το κυριότερο μέρος του παιχνιδιού ήταν νά’ναι ψύχραιμος και χαρούμενος και για όλους μας νομίζω πως δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος, αν θέλουμε να φτάσουμε στην κορυφή.
Η διανοητική μας στάση έχει ένα σχεδόν απίστευτο αποτέλεσμα πάνω στις σωματικές μας δυνάμεις. Η πραγματικότητα αυτή αποδεικνύεται και πειραματικά:
Ο περίφημος Βρεταννός ψυχίατρος, Τζ.Α. Χάντφιλντ, δίνει ένα εκπληκτικό παράδειγμα στο υπέροχο βιβλίο του:
“Η Ψυχολογία της Δύναμης".
“ Ζήτησα από τρεις άντρες”, γράφει,“να υποβληθούν στον έλεγχο των αποτελεσμάτων της διανοητικής υποβολής πάνω στη δύναμή τους, που θα τη μετρούσα μ’ ένα δυναμόμετρο”.
Τους είπε να σφίξουν το δυναμόμετρο μ’ όλη τους τη δύναμη και να το κάνουν αυτό, κάτω από τρεις διαφορετικές συνθήκες.
Όταν τους δοκίμασε με τη φυσιολογική τους διανοητική κατάσταση, ο μέσος όρος της δύναμής τους έφτασε στους 101 βαθμούς.
Όταν έκανε το ίδιο πείραμα αφού τους υπνώτισε και τους είπε ότι ήταν πολύ αδύναμοι, δε μπόρεσαν να φτάσουν σε περισσότερους από 29 βαθμούς - δηλαδή μόνο το ένα τρίτο της φυσιολογική τους δύναμης.
Όταν ο ψυχίατρος Χάντφιλντ πειραματίσθηκε με τους ίδιους άντρες για τρίτη φορά και κάτω από συνθήκες ύπνωσης όπου τους υπέβαλε την ιδέα ότι είναι πολύ δυνατοί, ο μέσος όρος της δύναμής τους έφτασε στους 142 βαθμούς.
Όταν δηλαδή η σκέψη τους διακατέχονταν από θετικούς συλλογισμούς, η φυσική τους δύναμη αυξανόταν σχεδόν 50%.
Αυτή είναι η απίστευτη κι όμως αληθινή και πραγματική δύναμη της σωστής διανοητικής στάσης μας.

Κατανοώντας τη ‘μαγική σκέψη’

Τι είναι η “μαγική σκέψη”; Πώς μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή σου ζωή, τις σχέσεις σου, τις επιλογές σου;

Γράφει: Αντωνίου Άρτεμις

Τι είναι η “μαγική σκέψη”; Πώς μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή σου ζωή, τις σχέσεις σου, τις επιλογές σου; Με τέτοια ερωτήματα θα ασχοληθώ σε αυτό το άρθρο έχοντας ως σκοπό την ενημέρωση όσων τους ενδιαφέρει το συγκεκριμένο θέμα, το οποίο φαίνεται να είναι τόσο διαδεδομένο, ώστε να προκαλεί σύγχιση στη σκέψη και την αντίληψη πολλών ανθρώπων στις μέρες μας.

Η μαγική σκέψη είναι κατά βάση ένα ενθύμιο από την παιδική ηλικία. Τα παιδιά κυρίως μεταξύ περίπου 2 με 8 ετών, είναι πολύ καλά στο να συνδέουν, μέσω της φαντασία τους, γεγονότα δίνοντάς τους προσωπικό νόημα, αιτία κι ερμηνεία.
Το «μαγικό μου σπαθί», η «μαγική μου χτένα», «αν κουνήσω τα χέρια μου έτσι θα γίνει αυτό», «ο ήλιος γυρίζει γύρω από εμένα», «αν πω αυτές τις λέξεις ή φορέσω το μπλε μπλουζάκι θα κερδίσω στο μπάσκετ» κτλ είναι τρόπος σκέψης φυσιολογικός και συνηθισμένος σε αυτές τις ηλικίες.
Τι γίνεται, ωστόσο, αν αυτό το ενθύμιο, το κουβαλάει κανείς και το εφαρμόζει στην ενήλικη ζωή του, ως έναν αξιόπιστο τρόπο σκέψης;
Η μαγική σκέψη είναι ένα συνηθισμένο και κεντρικό δόγμα στις New Age αντιλήψεις. «Έχεις την ικανότητα να αλλάξεις την πραγματικότητα με τη δύναμη της σκέψης», «Προκαλείς (ή/και φταις) για ό,τι σου συμβαίνει», «Όλα είναι σημάδια-μηνύματα για ΄σενα», «Η θετική σκέψη τα καταφέρνει όλα» είναι μερικές από τις βασικές New Age αντιλήψεις που δε διαφέρουν και πολύ από το παιδικό στάδιο που περιέγραψα παραπάνω.
Ο απλοϊκός τρόπος σκέψης, οι προκαταλήψεις, οι προλήψεις, ο εγωκεντρισμός είναι μερικά από τα κύρια συστατικά που αναμειγνύονται στο μαγικό τρόπο σκέψης. Όλα φαίνεται να έχουν σχέση αιτίας – αποτελέσματος, όλα μπορούν να αποτελούν σημάδια για να πετυχαίνεις τα επιθυμητά αποτελέσματα, τα οποία όχι σπάνια, έχουν να κάνουν, κυρίως, με θέματα όπως παιχνίδια δύναμης κι ελέγχου, διάφορες μορφές εξουσίας, προσωπική επιτυχία, υλικά αγαθά, χρήματα κτλ.
Η New Age αντίληψη ότι «όλα πρέπει να συμβαίνουν για κάποιο λόγο» βασίζεται στην πεποίθηση ότι δεν υπάρχουν σχεδόν ποτέ τυχαίες συμπτώσεις. Έτσι, για παράδειγμα, αν πας στη στάση και αργήσει το λεωφορείο, αν πέσει ένα χαλικάκι στα πόδια σου, αν σκοντάψεις και χτυπήσεις κάπου, «πρέπει» σε όλα αυτά να υπάρχει μήνυμα για ‘σένα.
Είναι φανερό, ότι αυτός ο τρόπος σκέψης είναι εγωκεντρικός καθώς δεν λαμβάνει υπ’όψιν του τι άλλο συμβαίνει γύρω. Για παράδειγμα, στην καθυστέρηση του λεωφορείου, δε λαμβάνονται υπ’όψιν η πραγματική κίνηση στους δρόμους, οι άλλοι επιβάτες, η κατάσταση του οδηγού, ο καιρός κτλ.
Το μήνυμα είναι κατά κύριο λόγο «προσωπικό», η κατάσταση γυρνάει γύρω από ‘σένα παρά είσαι μέρος της κατάστασης.
Φυσικά, από όλα μπορεί κανείς να μάθει και να διδαχθεί κάτι, αλλά δεν γίνονται όλα και δεν τα «έλκουμε» όλα για να μάθουμε κάτι! Για παράδειγμα, ένα κορίτσι που βιάζεται ή ένας άνθρωπος που έχει πέσει θύμα ατυχήματος ή αρρώστησε βαριά το έχει «προκαλέσει» ή «έλξει» για να μάθει κάτι; Πόσο ισοπεδωτικός και μονοδιάστατος μπορεί να είναι ένας τέτοιος τρόπος σκέψης; Και πόσο σκληρός μπορεί να εξελιχθεί και να γίνει επίσης; Ένας τρόπος σκέψης που φαίνεται να δημιουργεί π.χ.
περιττές ενοχές, αν η κατάσταση συμβαίνει να είναι δύσκολη ή αβάσιμη αίσθηση υπεροχής, αν η κατάσταση θεωρείται θετική.
Όλοι έχουμε στιγμές μέσα στη μέρα που μπορεί να σκεφτούμε κι έτσι. Κάποιες φορές μπορεί να είναι ένας απλά διασκεδαστικός και παιχνιδιάρικος τρόπος σκέψης που ξυπνάει το «μαγικό» παιδί μέσα μας, ή, ακόμα, ένας τρόπος σκέψης, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί μεταφορικά.
Όταν κανείς αισθανθεί κάποια στιγμή βαθιά πληγωμένος, αποπροσανατολισμένος ή εκτός ελέγχου στη ζωή του/της μπορεί να υιοθετήσει για λίγο αυτό το τρόπο σκέψης. Η μαγική σκέψη σε κάνει να αισθάνεσαι πιο σημαντικός, σου δίνει μια αίσθηση δύναμης και ότι εσύ ελέγχεις τα πράγματα, κι αυτό σε πολύ δύσκολες στιγμές μπορεί για λίγο να είναι ανακουφιστικό.
Σε περιπτώσεις, ωστόσο, που υιοθετείται σχεδόν σε μόνιμη βάση αυτός ο τρόπος σκέψης, τα πράγματα μπορούν να γίνουν προβληματικά. Ο μαγικός τρόπος σκέψης δε διαχωρίζει τη σκέψη από την πραγματικότητα αλλά ταυτίζεται με αυτήν, δηλαδή ταυτίζει (αντί να συνδέει) το υποκειμενικό με το αντικειμενικό – «η σκέψη μου είναι η πραγματικότητα», «οι σκέψεις μου έχουν τη δύναμη να καθορίσουν την πραγματικότητα» κτλ.
Αυτή η προσέγγιση στις ακραίες της μορφές μπορεί να είναι επικίνδυνη ή/και μπορεί να είναι εκδήλωση και κάποιου ψυχοπαθολογικού φαινομένου.
Δε θέλω να εννοηθεί, ότι η μαγική σκέψη είναι από μόνη της αρνητική ή λάθος. Η μαγική σκέψη είναι σημαντική όχι μόνο ως ένα εξελικτικό στάδιο του ανθρώπινου είδους και ένα φυσιολογικό εξελικτικό στάδιο της παιδικής ηλικίας του ανθρώπου αλλά και μια πλούσια πηγή για τη φαντασία και τα όνειρά μας.
Αλλά όταν χρησιμοποιείται σε κυριολεκτικό παρά σε μεταφορικό επίπεδο είναι σα να προσπαθείς να τοποθετήσεις όλο τον κόσμο σε ένα δικό σου χαρτοκιβώτιο, παρά ν’ ανοίξεις τον εαυτό σου στον κόσμο ως ενεργό μέλος του.

Μερικές διαφορές μεταξύ μαγικής σκέψης και συγχρονικότητας

Διαβάζοντας αυτό το άρθρο ίσως κάποιοι να αναρωτηθούν: “είναι δηλαδή όλα απλές συμπτώσεις;”, “Και τι γίνεται με τα συγχρονιστικά φαινόμενα;”
Κατ’ αρχάς, θα ‘θελα να αναφέρω εδώ, ότι στην ψυχολογία με τον όρο συγχρονικότητα, ορίζεται μια κατάσταση όπου προκύπτουν συνδέσεις με βαθύτερο νόημα μέσα από φαινομενικά ασύνδετα καθημερινά γεγονότα. Φαινομενικά η συγχρονικότητα μπορεί κάποιες φορές να μοιάζει, και γι’αυτό είναι εύκολο να συγχιστεί, με τη «μαγική σκέψη».
Μια κύρια διαφορά, όμως, με τη συγχρονικότητα, είναι ότι σε αυτήν δεν υπάρχει τόσο η ανάγκη του ελέγχου για το τι και πώς θα συμβεί και δεν υπάρχει προσπάθεια να οικειοποιηθεί κανείς το φαινόμενο εγωκεντρικά. Απλά συμβαίνει!
Για παράδειγμα, αν σε απασχολεί ένα θέμα και ανοίγεις την τηλεόραση και υπάρχει μια συζήτηση γι’αυτό ακριβώς το θέμα, αυτό μπορεί να πει κανείς ότι είναι μια σύμπτωση με νόημα, ένα συγχρονιστικό φαινόμενο. Κανείς δεν προσπάθησε να επιβληθεί, να ελέγξει, ή να καθορίσει το γεγονός.
Απλά συνέβη.
Παρόμοια, αν έχω μια σκέψη ή μια ιδέα για την οποία δε μίλησα ποτέ σε κανένα και ξεκινάω να μιλάω γι’αυτήν και μόλις μετά από μια δυο λέξεις μου λες ακριβώς την ίδια, αυτό μπορεί να θεωρηθεί συγχρονικότητα.
Άνθρωποι που παρουσιάζονται την κατάλληλη στιγμή για να βοηθήσουν, εκείνες οι συμπτώσεις που φέρνουν μαζί ανθρώπους σε μια δια βίου βαθιά συντροφική σχέση αγάπης, εκείνες οι φορές που διασταυρώνονται μονοπάτια και νιώθεις να διευρύνεσαι, εκεί που η μια πράξη ομορφιάς διαδέχεται μια άλλη πράξη ομορφιάς ξανά και ξανά.
Γεγονότα που συμβαίνουν αρκετά συχνά για να θεωρηθούν τυχαία ή απλές συμπτώσεις. Η συγχρονικότητα φαίνεται να είναι η εκδήλωση της ίδιας της διασύνδεσης της ζωής, η ενσάρκωση, δηλαδή, της αποδοχής ότι «όλα είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους».
Φαίνεται, λοιπόν, ότι δεν είναι όλες οι συμπτώσεις χωρίς νόημα ή τυχαίες, όπως, με παρόμοιο τρόπο, δεν είναι όλα όσα συμβαίνουν συμπτώσεις με νόημα, που έχουν συνεχώς να πουν κάτι σε σενα προσωπικά.
Η προσέγγιση της «μαγικής σκέψης» μειώνει, υποβαθμίζει και περιορίζει τη συγχρονικότητα, καθώς προσπαθεί να τη διαχειριστεί μέσα από έλεγχο και δύναμη και μόνο μέσα στο εγωκεντρικό επίπεδο (π.χ. ο εαυτός μου, τα αγαθά μου, η επιτυχία μου, κτλ).
Αντίθετα, η συγχρονικότητα συμβαίνει και διαδραματίζεται και στο εγωκεντρικό επίπεδο και στο προσωπικό/διαπροσωπικό επίπεδο και στο πέρα από το εγώ, στο υπερ-προσωπικό επίπεδο. Φαίνεται να είναι μια πληρέστερη εμπειρία που ίσως σε καλεί να διευρυνθείς σε διάφορα επίπεδα.
Αφήνοντας το μαγικό τρόπο σκέψης με τη μορφή που περιέγραψα παραπάνω, δε σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται να μεταμορφωθείς σε έναν σοβαρό (ή σοβαροφανή) ενήλικα στερημένο από μαγεία, αλλά ίσως καλείσαι ν’ ανακαλύψεις μια βαθύτερη μαγεία, που δεν είναι απλοϊκή και αφελής, αλλά διαχέεται σε όλο το Δίκτυο και το Μυστήριο της Ζωής.
Τη μαγεία που υπάρχει μέσα σου και πέρα από εσένα και που σε προσκαλεί να της αφεθείς μέσα στην καθημερινότητά σου, εφ’ όσον το επιλέξεις.

Όνειρα: Το Μυστήριο της Δεύτερης Ζωής μας

 

 

Του  Παντελή Γιαννουλάκη

Ο εγκέφαλός σου είναι πιο ενεργός όταν κοιμάσαι απ’ ό,τι όταν βλέπεις τηλεόραση

Όταν ονειρευόμαστε, ο εγκέφαλός μας λειτουργεί κανονικότατα σαν να δέχεται αληθινά ερεθίσματα, και δίνει στους επιστήμονες την εικόνα ενός εγκεφάλου που βλέπει, ακούει, οσμίζεται, γεύεται, πιάνει, κινείται, κλπ, και επεξεργάζεται πληροφορίες σαν να τις δέχεται από το εξωτερικό περιβάλλον, με τη διαφορά ότι το σώμα κοιμάται και τίποτε από όλα αυτά δεν παρατηρείται να συμβαίνει σε αυτήν την πραγματικότητα.
«Η συνεχής επιρροή των αισθήσεων στους ανθρώπους, έχει υποσκελίσει τόσο πολύ την λειτουργία της σκέψης, στον βαθμό που τα τείχη του Χώρου και του Χρόνου φαίνονται αληθινά, στέρεα και ανυπέρβλητα. Αλλά ο Χώρος και ο Χρόνος δεν είναι παρά αντίστροφα μεγέθη της δύναμης του μυαλού. Ο άνθρωπος είναι ικανός να τα εξαφανίσει και τα δύο» – Ralph Waldo Emmerson
«Ο Φιλόσοφος Τσουάνγκ Τσου ονειρεύτηκε ότι ήταν μια πεταλούδα, και όταν ξύπνησε είπε ότι δεν ήξερε αν ήταν ο Τσουάνγκ Τσου που είχε ονειρευτεί πως ήταν πεταλούδα, ή αν ήταν μια πεταλούδα που τώρα ονειρευόταν πως ήταν ο Τσουάνγκ Τσου».
«Το γεγονός ότι όλοι οι άνθρωποι του κόσμου κοιμούνται κάποιες ώρες κάθε ημέρα, κοιμούνται και ονειρεύονται, μας καθιστά όλους μέλη μιας παγκόσμιας μυστικής αδελφότητας, εκείνης του ύπνου και των ονείρων. Είμαστε όλοι μυστικοί πολίτες μιας χώρας εσωτερικής που δεν γνωρίζει σύνορα, για την οποία ο καθένας αποκτά την πρόσβαση ξαπλώνοντας στο κρεβάτι του» – Jack London.

Η ζωή δεν είναι όνειρο, θα μπορούσε όμως να φτάσει στο σημείο να γίνει όνειρο, γράφει ο Νοβάλις

Τα όνειρά μας σκιαγραφούν ένα ολόκληρο ιδιωτικό σύμπαν, στο οποίο ζούμε μυστικά, εκεί έχουμε βιώματα που ξεχνούμε, ταξιδεύουμε στους τόπους της ψυχής μας (μια Ψυχογεωγραφία), αλλά το κάνουμε δίχως την απαραίτητη συνείδηση που θα μας επέτρεπε να γίνουμε πλοηγοί του. Κι όμως, θα μπορούσαμε να γίνουμε «inner-spacemen» (κοσμοναύτες του εσωτερικού διαστήματος) και να καταλάβουμε πράγματα για τον μυστικό εαυτό μας και το μυστήριο του κόσμου μας, τα οποία μας αποκρύπτονται από τις επιβολές της απογοητευτικής καθημερινής πραγματικότητας και του παγιωμένου «ξύπνιου» εαυτού μας.
Έχουμε έναν δεύτερο μυστηριώδη εαυτό, ο οποίος ζει κανονικά σε έναν παράλληλο κόσμο, τον κόσμο των ονείρων: ένα ολόκληρο εναλλακτικό σύμπαν. Μια μυστηριώδης ονειρική γεωγραφία που το πανόραμά της ξανοίγεται μέσα μας. Την εξερευνούμε ασυνείδητα μέσα από αινιγματικές εμπειρίες και βιώματα που καταγράφονται από τον εγκέφαλό μας ως αληθινά, για τον οποίο έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι ενώ ονειρευόμαστε συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά σαν να βιώνει πραγματικές καταστάσεις. Ζούμε μέσα στα όνειρα, μια δεύτερη ζωή.
Θυμάμαι την περίπτωση της Μαρίας Λεοντάκου από την Κρήτη. Η 19χρονη τότε Μαρία, στις 22 Φεβρουαρίου 1970, έπεσε σε έναν παράξενο εκστατικό λήθαργο για έναν ολόκληρο μήνα και ο λήθαργος αυτός εξελίχθηκε σε ύπνο –όχι κώμα– και η νεαρή γυναίκα κοιμήθηκε χωρίς να ξυπνήσει καθόλου για 23 χρόνια και 21 ημέρες!! Ειδικοί από όλον τον κόσμο την εξέτασαν χωρίς να μπορούν να καταλήξουν σε κάποιο συμπέρασμα και χωρίς να μπορούν να την επαναφέρουν (παρ’ όλο που το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί αρκετές φορές διεθνώς, πάντα σε νεαρές γυναίκες, με πιο διάσημη την περίπτωση της Carolina Olson που κοιμήθηκε για 32 χρόνια).
Η Μαρία ξύπνησε κανονικότατα στις 15 Μαρτίου 1993, έχοντας «χάσει» 23 χρόνια από τη ζωή της (κι αυτό φέρνει λίγο στον νου το λεγόμενο «missing time» των εξωγήινων απαγωγών ή την αγωνία του Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο του Προυστ), χωρίς να μπορεί να θυμηθεί τίποτε από την περίοδο της «απουσίας» της και, αφότου ξύπνησε, μέσα σε λίγους μήνες άρχισε να ζει μια κανονικότατη ζωή χωρίς κανένα πρόβλημα.
Το παράξενο είναι ότι η Μαρία, αργότερα, εκμυστηρεύτηκε στους δικούς της ότι όλα αυτά τα 23 χρόνια του ύπνου της, ονειρευόταν (;) μια άλλη ζωή, στην οποία ζούσε σε ένα άγνωστο μέρος, είχε φίλους, χόμπι, καθημερινές συνήθειες, εργαζόταν ως κοινωνική λειτουργός, ήταν παντρεμένη και είχε δύο παιδιά! Είχε ζήσει μια κανονική –φανταστική;– ζωή επί 23 χρόνια, και το σοκ ήταν μεγάλο όταν ξύπνησε σε μια άλλη ζωή όπου τίποτε απ’ όλα αυτά δεν είχε συμβεί!
Κάτι ανάλογο συνέβη και στη διάσημη περίπτωση, όπως είπα, της Σκανδιναβής Καρολίνα Όλσον, που κοιμήθηκε από το 1876 ως το 1908. Η Καρολίνα θυμόταν πολύ παράξενα πράγματα από αυτή την περίοδο της «συνειδησιακής εξαφάνισής» της, και διηγήθηκε σε όλους με πολλές λεπτομέρειες μια κανονικότατη ζωή που έζησε σε ένα μέρος που δεν διέφερε πολύ από το μέρος στο οποίο ζούσε στον κόσμο των ξυπνητών.
Λοιπόν, είναι βέβαιο ότι ο ύπνος είναι η κατάσταση εκείνη στην οποία ο εγκέφαλος αποκτά πραγματικά όλες τις ελευθερίες που διαθέτει –και που εμείς του τις καταστέλλουμε, στη διάρκεια της εγρήγορσης, με διάφορους μηχανισμούς ενός είδους Παυλοφιανής εξαρτημένης μάθησης και αντιληπτικών στερεοτύπων.
Θυμάμαι τον εκλιπόντα φίλο και δάσκαλο καθηγητή φυσιολογίας και ερευνητή του εγκεφάλου, Μηνά Μαδεντζίδη, να μου λέει:
«Στην εγρήγορση, όλα είναι συστήματα αναφοράς που σου τα έχουν επιβάλλει κάποιοι, για να αντιλαμβάνεσαι αυτά που σου επιτρέπουν να δεις. Στον ύπνο και στα όνειρα δεν ισχύει αυτό, έχεις απεριόριστες δυνατότητες, εκεί υπάρχει ένα απροσπέλαστο επίπεδο, που δεν θα μπορέσουμε ποτέ να το προσεγγίσουμε επιστημονικά. Γι’ αυτό λένε ότι ο ύπνος μοιάζει με τον θάνατο, (θυμηθείτε τον Σαίξπηρ: «To Die, to sleep, maybe to dream») Γι’ αυτό και όταν ξυπνήσεις πρέπει κάποιος να σου πει ότι ήσουν ξαπλωμένος στο τάδε μέρος επί πέντε ώρες και κοιμόσουν, αλλιώς δεν ξέρεις αν ήσουν πεθαμένος ή πού βρισκόσουν.
Ο ύπνος είναι ένας μικρός θάνατος. Και ο εγκέφαλος δουλεύει κανονικά όταν κοιμόμαστε, λειτουργεί σαν να βρισκόμασταν σε εγρήγορση. Όταν βλέπει όνειρα, λειτουργεί σαν να παίρνει κανονικά ερεθίσματα, σαν να βιώνει αληθινές εμπειρίες. Μπορούμε και το καταγράφουμε αυτό. Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς συμβαίνει. Μόλις τον αφήσουμε στην ησυχία του, ο εγκέφαλος επιτέλους είναι ελεύθερος, ο ηλίθιος τύραννος του κοιμάται, μπορεί να λειτουργήσει ελεύθερα και να κάνει ό,τι θέλει.
Αναζωογονείται απ’ αυτήν του την ξαφνική ελευθερία, όπως το παιδάκι που ακούει συνέχεια τον βαρετό μονόλογο του δασκάλου στο σχολείο και ξαφνικά χτυπάει το κουδούνι και τρέχει έξω στο προαύλιο, στα λουλούδια, στον ήλιο και στο παιχνίδι, χοροπηδώντας χαρούμενο. Μόνο τότε ο εγκέφαλος λειτουργεί στα πραγματικά του επίπεδα, απομακρυσμένος από τα πλασματικά που του στήνουμε συνεχώς μπροστά του. Όταν μπαίνουμε σε αυτήν την τελείως παράξενη κατάσταση του μικρού θανάτου»
Από την άλλη, μήπως και τώρα, αυτήν τη στιγμή, ονειρευόμαστε; Υπάρχει στ’ αλήθεια ο κόσμος εκεί έξω; Ή είναι κατασκεύασμα δικό μου; Ζω μέσα σε μια υπερ-φαντασίωση μου; Είστε όλοι σας δημιουργήματα της φαντασίας μου –κι εσείς και αυτό το κείμενο και το περιοδικό και ο κόσμος; Ίσως ανήκω κι εγώ και η υπερ-φαντασίωση μου, μέσα στην υπερ-φαντασίωση μιας ανώτερης ύπαρξης. Ίσως κι αυτή το ίδιο. Ίσως και όχι.
Θυμάμαι εκείνη την πολύ καίρια ατάκα του αγαπημένου συγγραφέα και στοχαστή Φίλιπ Κ. Ντικ: «Πραγματικότητα είναι αυτό που δεν χάνεται όταν κλείνεις τα μάτια σου» Θυμάμαι κι εκείνα τα χαμογελαστά λόγια του Μηνά Μαδεντζίδη: «Ζούμε σ’ ένα θέατρο. Η αυλαία της θεατρικής παράστασης πέφτει όταν πέφτουν και τα βλέφαρα. Από εκεί και πέρα μπαίνεις σ’ ένα Θέατρο του Παραλόγου. Αυτό που ονομάζουν φυσιολογική σχιζοφρένεια. Αν ο εγκέφαλος είναι ο ταξιθέτης, του αξίζει ένα καλό φιλοδώρημα»
Γνωρίζουμε ότι η συνείδηση ενοικεί σε κάθε ανθρώπινο όν, παρ’ όλα αυτά κατέχουμε την αντίληψη μόνο του δικού μας νου. Μερικές φορές ξυπνάμε, φευγαλέα μας παρουσιάζεται μία αινιγματική γνώση, είμαστε βέβαιοι ότι ο νους μπορεί να υπάρξει ξεχωριστά από εμάς.
Οι Αβορίγινες της Αυστραλίας λένε ότι όλοι μας ζούμε στο Dream-Time (στον «Ονειρικό Χρόνο») είμαστε σαν ονειρικοί χαρακτήρες, ζώντας τη ζωή μας πέρα από την παραίσθηση της γέννησης και του θανάτου μας. Οι Θιβετιανοί Λάμας ονομάζουν αυτόν τον «Ονειρικό Χρόνο», «Bardo» ή «ενδιάμεσο στάδιο». Τα Bardos υφίστανται ανάμεσα στο τέλος ενός σταδίου και στο ξεκίνημα ενός άλλου, όπως π.χ. η γέννηση και ο θάνατος –ή ο θάνατος και η αναγέννηση. Οπότε, και το ονείρεμα είναι ένα Bardo, που σκιαγραφεί τη «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στον ύπνο και στο ξύπνημα. Και, μέσα από αυτό το σκεπτικό, ίσως και η ίδια μας η ξυπνητή ζωή να μπορεί να νοηθεί ως ένα Bardo, μια παράξενη ζώνη πραγματικότητας ανάμεσα στο ονείρεμα και στον ύπνο. (Για να γίνει καλύτερα κατανοητό αυτό, βλέπε παρακάτω, στο ζήτημα των σταδίων του ύπνου).
Το μυαλό μας ρυθμίζει τις δραστηριότητές του μέσω ηλεκτρικών κυμάτων που καταγράφονται στον εγκέφαλο, τα οποία εκπέμπουν μικρούς ηλεκτροχημικούς παλμούς διαφόρων συχνοτήτων, που καταγράφονται από το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα. Αυτά είναι τα εγκεφαλικά κύματα (Brain Waves).
Οι διάφορες καταστάσεις συνείδησης στον εγκέφαλο, σκιαγραφούνται από την εναλλαγή της συχνότητας των εγκεφαλικών κυμάτων (στην κλίμακα Hertz ή Hz).

Τα εγκεφαλικά κύματα χωρίζονται σε: BETA, ALPHA, THETA, DELTA.

1) BETA: 13–60 Hz παλμούς-κύκλους ανά δευτερόλεπτο (μέσος όρος 40Ηz)
Είναι το επίπεδο της συνηθέστερης συνειδητής εγρήγορσης, συνήθως σ’ αυτό εκπέμπουμε, και σε αυτό παρατηρούνται οι πιο έντονες δραστηριότητες του αριστερού εγκεφαλικού ημισφαιρίου. Στα υψηλά επίπεδά του, νιώθουμε ένταση ή υπερένταση, άγχος, φόβο, ανυπομονησία, σύγχυση, ο ρυθμός της κοινωνίας μας και της εποχής μας.
2) ALPHA: 7–13 Ηz παλμούς-κύκλους ανά δευτερόλεπτο
Είναι το επίπεδο της φυσικής και πνευματικής χαλάρωσης, σ’ αυτό νιώθουμε ικανοποιημένοι και απόλυτα συνειδητοί για το τι συμβαίνει γύρω μας, και σ’ αυτό παρατηρούνται οι πιο έντονες δραστηριότητες του δεξιού εγκεφαλικού ημισφαιρίου. Όταν βρισκόμαστε σε αυτήν την εγκεφαλική συχνότητα, είναι η καλύτερη κατάσταση για να παίρνουμε νέες πληροφορίες, να ασχολούμαστε με περίτεχνες δραστηριότητες, να μαθαίνουμε γλώσσες, να αναλύουμε πολύπλοκες καταστάσεις.
Επίσης, σ’ αυτή τη συχνότητα λειτουργεί ο διαλογισμός, οι ασκήσεις χαλάρωσης, και όλες οι δραστηριότητες νηφαλιότητας. Αύξηση επιπέδου ενδορφίνης, ντοπαμίνης και νοροεπινεφρίνης, ουσίες συνδεδεμένες με συναισθήματα αυξημένης νοητικής διαύγειας και ευφορίας, και κατάλληλο χημικό περιβάλλον για τον σχηματισμό αναμνήσεων. Ιδανική κατάσταση για δημιουργία και συνθετική σκέψη. Αυτή η συχνότητα των εγκεφαλικών κυμάτων είναι αυτή στην οποία θα επιθυμούσαμε πάντα να είμαστε. Δυστυχώς, στη συνηθισμένη καθημερινότητά μας, κυρίως παραμένουμε στα υψηλά επίπεδα των κυμάτων BETA.
3) ΤΗΕΤΑ: 4–7 Ηz παλμούς-κύκλους ανά δευτερόλεπτο
Είναι το επίπεδο που στο υψηλό στάδιό του νιώθουμε υπνηλία, μειωμένη συνείδηση, βαθιά χαλάρωση, υπερβολική νηφαλιότητα ή λήθαργο. Καθώς τα Hertz πέφτουν, κοιμόμαστε. Το στάδιο της ύπνωσης. Είναι η εγκεφαλική κατάσταση στην οποία βλέπουμε τα όνειρα (παρατηρείται το φαινόμενο R.E.M. –Rapid Eye Movement). Το ονειρικό πεδίο. Ο διαυγής ύπνος.
4) DELTA: 0,1–4 ΗΖ παλμούς-κύκλους ανά δευτερόλεπτο
Βαθύς ύπνος ή καταληψία. Όσο χαμηλότερα, οδηγούμαστε στο επίπεδο της πλήρους αναισθησίας. Αν κατεβούμε στα πολύ χαμηλά επίπεδά του πέφτουμε σε κώμα. Στα O Hz μπαίνουμε στην κατάσταση του θανάτου, θεωρούμαστε εγκεφαλικά νεκροί.
Την καθοδική ή ανοδική πορεία της συχνότητας των εγκεφαλικών κυμάτων, νομίζω ότι μπορούμε να τη θεωρήσουμε ως ανάδυση και κατάδυση της συνείδησης. Μ’ αυτές τις ανωφερείς ή κατωφερείς πορείες, συνδέονται οι κύκλοι του ύπνου. Κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου μας, ανεβοκατεβαίνουμε μερικές φορές την κλίμακα των συχνοτήτων των εγκεφαλικών κυμάτων. Καθώς κοιμόμαστε, συνήθως διανύουμε πλήρως όλα τα στάδια περίπου κάθε μία ώρα και είκοσι λεπτά. Το φυσιολογικό ξύπνημα γίνεται στο επίπεδο BETA ή στο ανώτερο σημείο των ALPHA. Αν, από εξωτερική ενόχληση ή επιβολή, αναγκαστούμε να ξυπνήσουμε απότομα και να σηκωθούμε, ενώ δεν βρισκόμασταν στα BETA ή υψηλά ALPHA, τότε δεν νιώθουμε καλά, παραπαίουμε, «κοιμόμαστε όρθιοι» Και, μήπως μονίμως κοιμόμαστε όρθιοι;
Όπως είπα, συνήθως λειτουργούμε στους 40 κύκλους ανά δευτερόλεπτο (40 Ηz), συχνότητα που είναι γνωστή ως gamma band, ζώνη Γάμα. Οι «ρυθμοί Γάμα» συνδέονται με την αντίληψη και τη συνείδηση (εξαφανίζονται με την αναισθησία).
Επίσης, θέλω εδώ να καταθέσω κάτι που το θεωρώ σημαντικό: Στην ατμόσφαιρα της Γης υπάρχουν επιδράσεις ηλεκτρικών πεδίων που επηρεάζουν τον εγκέφαλό μας. Ο ρυθμός ALPHA έχει συχνότητα ίση με αυτήν που εντοπίζεται από τη μελέτη των αδύναμων ηλεκτρικών πεδιακών ταλαντώσεων στην ατμόσφαιρα. Η συχνότητα αυτή είναι 7,8 Ηz, δηλαδή περίπου το ένα έκτο της συχνότητας του ηλεκτρισμού που παρέχεται από το δίκτυο στο σπίτι σας. Ο πρώτος που ανακάλυψε αυτές τις ατμοσφαιρικές ταλαντώσεις ήταν ο Νίκολα Τέσλα, αυτές ήθελε να εκμεταλλευτεί σε κάποιες πρωτοποριακές εργασίες του, όπως την ασύρματη μεταφορά ενέργειας.
Έτσι, η ατμόσφαιρα της Γης φαίνεται σαν να είναι ρυθμισμένη σε ένα σταθερό κυματικό συντονισμό στα 7,8 Ηz. Συχνότητα του ρυθμού ALPHA. Οι εγκέφαλοί μας είναι, στην καλύτερη τους κατάσταση, ρυθμισμένοι και συντονισμένοι με το σώμα της Γης και της ατμόσφαιρας της. Αλλά είναι κλειδωμένοι σε αυτή τη συχνότητα από τον ίδιο τον πλανήτη!
Άραγε, είναι τα όνειρά μας, μια τοπογραφία της ψυχής; Μια τοπογραφία της ψυχής που λειτουργεί σε ένα μήκος κύματος που κανονικά δεν γίνεται αντιληπτό κατά τη διάρκεια του επιπέδου αφύπνισης, του ρυθμού BETA 13-40 Hz;… Φυσιολογικά, τα όνειρα εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του ρυθμού THETA 7 Hz, και αναφορές έχουν υποδείξει ότι τα κύματα DELTA 1/4-4 Hz, εμφανίζονται με την κρούση των «Φαινομένων Psi», των λεγόμενων ψιονικών ή ψυχικών ή παραψυχολογικών φαινομένων (όπως η τηλεπάθεια ή η τηλεκίνηση) αλλά ο ακριβής νευρικός μηχανισμός παραμένει ακόμη ανεξερεύνητος.

Τι είναι ο ύπνος;

Γιατί θα πρέπει να περνάμε το ένα τρίτο της ζωής μας σ’ αυτήν την κατάσταση; Για παράδειγμα, ένας εξηντάχρονος έχει περάσει –συνολικά– τουλάχιστον είκοσι χρόνια στην κατάσταση του ύπνου. Κανένας άνθρωπος ή ζώο δεν έχει μπορέσει ποτέ να απαλλαχθεί από τον ύπνο ή να επιβιώσει χωρίς αυτόν. Ο ύπνος είναι μία διαδικασία τόσο σημαντική για τη φυσική και ψυχολογική υγεία των ζωντανών όντων, τόσο που η φύση φτάνει ακόμη και σε υπερβολές για να εξασφαλίσει τον ύπνο.
Μερικά πουλιά μπορούν να κοιμηθούν πετώντας και πολλά ψάρια μπορούν να κοιμούνται καθώς κολυμπούν, ενώ οι λαγοί κοιμούνται μόνο ένα λεπτό κάθε τρία λεπτά για πολλές ώρες, για να μη χάνουν την επιφυλακή τους. Σε τί χρησιμεύει ο ύπνος; Αυτή την απλή ερώτηση δεν μπόρεσε μέχρι τώρα να την απαντήσει ικανοποιητικά κανένας ειδικός.
Λοιπόν, το θεωρώ βέβαιο ότι ο ύπνος είναι σημαντικός επειδή φέρνει τον νου στην κατάσταση των ονείρων και ότι στην πραγματικότητα ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς ονείρεμα ενώ θα μπορούσε να ζήσει χωρίς τον ύπνο, αλλά είναι δύο καταστάσεις που αναγκαστικά συνοδεύουν η μία την άλλη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές του ύπνου, συνήθως βιώνουμε τέσσερα στάδια ύπνου όταν κοιμόμαστε: 1) Το «υπναγωγικό» στάδιο (η νύστα ή ο λήθαργος που νιώθουμε όταν ξεκινάμε να αποκοιμόμαστε, 2) το στάδιο του «συνήθη ύπνου» (εδώ εισχωρούμε σε αληθινό ύπνο, αλλά μπορούμε ακόμη να ξυπνήσουμε εύκολα), 3) Το στάδιο του «βαθύτερου ύπνου» (οι ζωτικές λειτουργίες επιβραδύνονται, και συνήθως δεν ξυπνάμε από εξωτερικές ενοχλήσεις), 4) το στάδιο του «βαθύτατου ύπνου» (οι μύες είναι τελείως χαλαρωμένοι και είναι πολύ δύσκολο να ξυπνήσουμε, και περνάμε περίπου το 15% των ωρών του ύπνου μας σε αυτό το στάδιο).
Χρειαζόμαστε περίπου μία ή μιάμιση ώρα για να περάσουμε καταδυόμενοι σε όλα τα παραπάνω στάδια ύπνου καθώς κοιμόμαστε, και έπειτα τα επαναλαμβάνουμε αναδυόμενοι σταδιακά από το τέταρτο ως το πρώτο, και μετά πάλι καταδυόμενοι, κ.ο.κ. Αλλά, ακριβώς πριν αρχίσουμε την επανάληψη κάθε κύκλου, τότε μας παρουσιάζεται το φαινόμενο REM (οι γρήγορες κινήσεις των κλειστών ματιών, που πραγματικά είναι σαν τα μάτια να παρακολουθούν κάτι με μεγάλη ταχύτητα), και όλες οι ειδικές έρευνες έχουν δείξει ότι τότε είναι που ονειρευόμαστε.
Ονειρευόμαστε στο κατώφλι των δύο κύκλων, στο κενό μεσοδιάστημα ανάμεσα στην υπνωτική κατάδυση και ανάδυση. Όπως ακριβώς τα θιβετανικά Bardos (που ανέφερα νωρίτερα) που υφίστανται ανάμεσα στο τέλος ενός σταδίου και στο ξεκίνημα ενός άλλου. (Ένα Dream Bardo, ένα Interzone, μια «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στις πραγματικότητες, ένα no man’s land –εκείνο το τρομερό πολεμικό πεδίο ανάμεσα στις δύο γραμμές των αντίπαλων χαρακωμάτων).
Υποτίθεται ότι περνάμε περίπου το 25% του ύπνου μας στο ονειρικό στάδιο. Σε αυτό το στάδιο είναι που οι πειραματιστές «Ονειροναύτες» πρέπει να εισάγουν συνειδητότητα –με διάφορες τεχνικές– στο ονείρεμά τους, να ονειρεύονται, δηλαδή, έχοντας απόλυτη συνείδηση του ονείρου τους, το λεγόμενο «lucid dreaming» (φωτεινό ονείρεμα). Να «ξυπνήσουν» μέσα στο όνειρο.
Επίσης, αποτελέσματα πολλών ερευνών έχουν δείξει ότι τα επίπεδα της ορμόνης Μελατονίνης συνδέονται άμεσα με την ποιότητα του ύπνου μας και ίσως με τα όνειρά μας. Όσο πιο υψηλό είναι το επίπεδο της Μελατονίνης τόσο καλύτερος είναι ο ύπνος μας. Η παραγωγή της Μελατονίνης αυξάνεται με την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων και εμποδίζεται με την έκθεση στο φως. Γι’ αυτό πρέπει να κοιμόμαστε στο απόλυτο σκοτάδι –ή με ένα κάλυμμα στα μάτια– για καλύτερα ονειρικά αποτελέσματα.
Υπάρχει άραγε ένας δεύτερος εαυτός μας, που ζει μέσα σε μία άλλη «εμβαθυμένη» πραγματικότητα στα υπόγεια διαμερίσματα του ασυνειδήτου μας; Και, αν το προσωπικό ασυνείδητό μας είναι απλώς ένα τμήμα του συλλογικού ασυνείδητου, άραγε δεν πρέπει να υπάρχει και μία δίοδος –ένα πέρασμα– από το ασυνείδητό μας προς το συλλογικό ασυνείδητο, δηλαδή προς το ασυνείδητο όλων των άλλων ανθρώπων, δηλαδή προς μία εσωτερική Ψυχογεωγραφία αντίστοιχη με αυτήν του πραγματικού κόσμου γύρω μας;
Δηλαδή, αν το ασυνείδητό μας είναι ένα τερματικό ενός δικτύου, και το συλλογικό ασυνείδητο είναι αυτό το δίκτυο –ένα ψυχικό internet– τότε δεν θα έπρεπε καταδυόμενοι στο ασυνείδητό μας να αποκτούμε τελικά πρόσβαση σε αυτό το δίκτυο, και να βιώνουμε καταστάσεις που έχουν υπόσταση και σημασία μόνο σε εκείνο το «εξω-συνειδησιακό» πλαίσιο;

Είμαστε κάτοικοι τριών κόσμων;

Ενός ευρύτερου εξωτερικού κόσμου, ενός ολόδικού μας εσωτερικού κόσμου, και ενός ευρύτερου συλλογικού εσωτερικού κόσμου;
Έτσι, άραγε, μπορούν τα διαφορετικά όνειρα να νοηθούν ως εμπειρίες που σχετίζονται κάθε φορά με κάποιον από αυτούς τους κόσμους; 1) Όνειρα που προέρχονται από εντυπώσεις του ευρύτερου εξωτερικού κόσμου, τις οποίες ανασυνθέτουμε ελεύθερα κατά τον ύπνο. 2) Όνειρα τα οποία είναι βιώματα στον εσωτερικό μας κόσμο. 3) Όνειρα τα οποία είναι βιώματα στον ευρύτερο συλλογικό εσωτερικό κόσμο (ενδεχομένως, αυτά να είναι τα πιο «ρεαλιστικά», εκείνα για τα οποία νιώθουμε ότι τα ζήσαμε στ’ αλήθεια).
Φυσικά, εδώ εννοώ αυτό που θα το ονομάζαμε: εναλλακτικές πραγματικότητες
Το σίγουρο είναι ότι τα όνειρα βιώνονται σε μια άλλη συνειδησιακή κατάσταση, ισάξια με αυτήν της εγρήγορσης, και καθόλου λιγότερο αληθινή. Μια εσω-συνείδηση ή –γιατί όχι;– μια εξω-συνείδηση. Αυτή αποτελεί έναν ολόκληρο ξεχωριστό συνειδησιακό κόσμο, με τις δικές του εμπειρίες, μνήμες, γνώσεις, πληροφορίες, σχέσεις, αλληλεπιδράσεις, εντυπώσεις, αισθήσεις.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον δεν θυμόμαστε τα όνειρά μας: τα ξεχνάμε αμέσως μόλις «αλλάζουμε συνείδηση». Οι εμπειρίες αυτές –και οι μνήμες τους– ανήκουν σε μία άλλη συνείδηση, ξένη προς τη συνείδηση της εγρήγορσής μας, δηλαδή σε μία άλλη εγρήγορση, σε μια άλλη ζωή, σε έναν άλλο μας εαυτό. Απαγορεύεται να περάσει κάτι από εκεί προς τα εδώ, είναι σαν ένας αόρατος ελεγκτής να σβήνει αμέσως –σαν να σβήνει έναν μαυροπίνακα– τη λεπτομερή μνήμη του ονείρου, που, μόλις ξυπνήσουμε, τη μια στιγμή θυμόμαστε τα πάντα, αλλά μόλις πάμε να τα αναλύσουμε συνειδητά, αμέσως εξαφανίζονται, ξεχνάμε τα πάντα ή συγκρατούμε μόνο μια-δυο εικόνες ή μια-δυο εντυπωσιακές λεπτομέρειες.
Για να χρησιμοποιήσω το πάντα επιτυχημένο παράδειγμα αναγωγής της λειτουργίας του νου σε αυτήν ενός κομπιούτερ: είναι σαν οι ονειρικές εμπειρίες να σώζονται στον σκληρό μας δίσκο ως αρχεία με ένα διαφορετικό file extension –ένα διαφορετικό χαρακτηρισμό αρχείου– από αυτό που αναγνωρίζει το πρόγραμμα της συμβατικής συνειδητής ζωής μας. Ενώ το αρχείο αυτό, το αναγνωρίζει μόνο το πρόγραμμα της εναλλακτικής συνειδησιακής ζωής μας. Η συνείδησή μας αλλάζει προγράμματα λειτουργίας, και επεξεργάζεται κάθε φορά τελείως διαφορετικά δεδομένα από διαφορετικά αρχεία. Τα αρχεία του ενός προγράμματος, δεν υπάρχουν για το άλλο πρόγραμμα.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίον, μέσα σε κάποια όνειρα, θυμόμαστε ολοκάθαρα πράγματα που δεν αποτελούν αναμνήσεις της ξυπνητής ζωής μας, αλλά μιας ονειρικής ζωής, μιας άλλης ζωής. Π.χ. θυμόμαστε ότι αυτό το μέρος που βλέπουμε το έχουμε επισκεφτεί ξανά στο παρελθόν, αλλά θυμόμαστε και παλαιότερες μνήμες που συνδέονται με αυτό, ενώ δεν έχουμε ποτέ επισκεφτεί ένα τέτοιο μέρος στην πραγματικότητα. Και, φυσικά, όταν ξυπνάμε, δεν μπορούμε να θυμηθούμε αυτές τις μνήμες.
Για ποιον λόγο αξιολογούμε τόσο χαμηλά –ή και καθόλου– τις ονειρικές μας εμπειρίες; Γιατί τις διαχωρίζουμε τόσο έντονα από τις «πραγματικές» μας εμπειρίες; Ο εγκέφαλος μας, πρωτότυπα, δεν το κάνει (όπως είπαμε, τις δέχεται ως αληθινά βιώματα και όταν ονειρευόμαστε λειτουργεί κανονικά όπως και στην εγρήγορση). Γιατί η καθημερινή αντίληψη, η προσοχή και η κρίση μας, τις απορρίπτει ή δεν τους δίνει ιδιαίτερη σημασία; Γιατί τις θεωρεί «ψέματα»;
Είναι ξεκάθαρο, κατά τη γνώμη μου, ότι εδώ υπάρχει μια κοινωνική ρύθμιση. Η χαμηλή αυτή αξιολόγηση είναι αποτέλεσμα της κοινωνίας στην οποία ζούμε.
Αν ζούσαμε σε μια διαφορετική κοινωνία, ίσως δεν θα διαχωρίζαμε σε αξία τις συμβατικές μας εμπειρίες από τις ονειρικές. Γι’ αυτό, έχουμε πολλά παραδείγματα, που το αποδεικνύουν. Και, πιστεύω ότι σχετίζονται με μια αντίληψη του κόσμου πιο αυθεντική, πιο ουσιαστική, πιο αληθινή.
Έχουμε το παράδειγμα των Senoi. Πρόκειται για μια φυλή της Μαλαισίας (στην οποία, τα σχετικά ζητήματα τα μελέτησε εξονυχιστικά ο Dr. Kilton Stewart το 1935). Η κοινωνία των Senoi αποδέχεται τα όνειρα ως αληθινές εμπειρίες, και τους επιτρέπει να αλληλεπιδράσουν με την καθημερινότητα των ανθρώπων της φυλής. Αν ένας Senoi π.χ. δει στο όνειρό του ότι ένας γείτονάς του ήρθε και τον χτύπησε ή τον πρόσβαλε, όταν ξυπνήσει, πηγαίνει στον συγκεκριμένο άνθρωπο και του ζητά τον λόγο για τον οποίο το έκανε αυτό, κι εκείνος πρέπει να απολογηθεί, ή να συζητήσουν για να καταλήξουν σε μια λύση της διένεξής τους. Ο φίλος πρέπει να επανορθώσει την αρνητική ονειρική του εικόνα, δηλαδή την αρνητική εντύπωση που έχει γι’ αυτόν ο εσωτερικός εαυτός εκείνου που είδε το όνειρο.
Η διαδικασία του προγεύματος σε μια οικογένεια των Senoi, είναι σαν ένα ονειρικό εργαστήριο: κάθε πρωί τα μέλη της οικογένειας –θυμούνται τα όνειρά τους– εξιστορούν τις ονειρικές τους εμπειρίες σαν να ήταν αληθινές, προσπαθούν να τις ερμηνεύσουν, να τις συνδέσουν με την καθημερινή ζωή. Στις κοινότητες, γίνονται συμβούλια, στα οποία καταθέτονται και συζητούνται τα όνειρα των παιδιών και των γεροντότερων (που θεωρούνται πιο σημαντικά για την κοινότητα), αναλύονται εξονυχιστικά και το συμβούλιο οδηγείται σε συμπεράσματα, συμβουλές, ανάλογες ρυθμίσεις της καθημερινότητας, κλπ.
Ένα άλλο παράδειγμα από τους Senoi: ένας νεαρός ονειρευτής δηλώνει ότι ονειρεύτηκε πως είδε μια τίγρη να επιτίθεται σε ένα συγκεκριμένο αγόρι στην άκρη του χωριού. Οι γεροντότεροι τον συμβουλεύουν να ενημερώσει εκείνο το αγόρι για το όνειρό του, να του περιγράψει με ακρίβεια το μέρος όπου έλαβε χώρα η επίθεση, ή, αν μπορεί, να τον πάει εκεί και να του δείξει ακριβώς τι έγινε, έτσι ώστε το αγόρι να βρίσκεται σε επιφυλακή για μια τέτοια επίθεση ή κάτι παρόμοιο. Συμβουλεύουν, επίσης, τον ονειρευτή ή και το αγόρι, σε επόμενα όνειρα να προσπαθήσει να σκοτώσει την τίγρη πριν να της δοθεί η ευκαιρία να επιτεθεί. Οι γονείς του αγοριού του ονείρου, λένε στο παιδί τους να δώσει ένα δώρο στον ονειρευτή και να τον θεωρεί ως έναν πολύ ιδιαίτερο φίλο.
Οι Senoi δίνουν μεγάλη σημασία, μεταξύ άλλων, στα όνειρα εκείνα στα οποία βιώνουμε μια πτώση (πέφτουμε, σκοντάφτουμε, γκρεμιζόμαστε από κάπου, κλπ). Όταν ένα παιδί αναφέρει ότι είχε μια πτώση στο όνειρό του, ο ενήλικος απαντά με ενθουσιασμό: «Αυτό είναι ένα υπέροχο όνειρο, ένα από τα καλύτερα όνειρα που μπορείς να έχεις. Πες μου, πού έπεσες, και τι ανακάλυψες εκεί;» Φυσικά, το παιδί απαντά, όπως θα απαντούσε και στη δική μας κοινωνία, ότι δεν του φάνηκε τόσο υπέροχο και ότι τρόμαξε τόσο πολύ ώστε ξύπνησε πριν πέσει κάπου. Αλλά ο ενήλικος απαντά: «Αυτό ήταν μεγάλο λάθος. Κάθε τι που κάνεις σε ένα όνειρο έχει έναν σκοπό, πέρα από την κατανόησή σου καθώς κοιμάσαι.
Πρέπει να χαλαρώσεις και να το διασκεδάσεις καθώς πέφτεις στο όνειρο. Το πέσιμο είναι ο γρηγορότερος τρόπος για να έρθεις σε επαφή με τις δυνάμεις του κόσμου των πνευμάτων, των δυνάμεων που σου ανοίγονται μέσα από τα όνειρά σου. Σύντομα, όταν θα πέσεις ξανά σε ένα όνειρο, θα θυμηθείς αυτά μου τα λόγια, και θα νιώσεις ότι πέφτοντας ταξιδεύεις προς την πηγή της δύναμης που προκάλεσε αυτή σου την πτώση. Τα πνεύματα της πτώσης σε αγαπούν.
Σε προσελκύουν έτσι στη χώρα τους, και δεν έχεις παρά να το αποδεχθείς, να χαλαρώσεις και να παραμείνεις κοιμισμένος ώσπου να τα αντιληφθείς. Όταν τα συναντήσεις, μπορεί να τρομάξεις από την φοβερή τους δύναμη, αλλά συνέχισε. Όταν νομίζεις ότι πεθαίνεις σ’ ένα όνειρο, απλώς δέχεσαι τις δυνάμεις του άλλου κόσμου, είναι η ίδια σου η πνευματική δύναμη που έχει στραφεί εναντίον σου, και που τώρα θέλει να γίνει ένα μαζί σου αν την αποδεχθείς»
Το καταπληκτικό είναι ότι, σε λίγο καιρό, με αυτές τις νουθεσίες και διδασκαλίες, το όνειρο που ξεκινά με τον τρόμο της πτώσης, αλλάζει και γίνεται όνειρο πτήσης, πλημμυρίζει από τη χαρά του πετάγματος. Αυτό συμβαίνει σε όλα τα μέλη της κοινωνίας των Senoi. Οτιδήποτε ξεκινά με φόβο, τρόμο ή άγχος, καταλήγει σε μια εσωτερική χαρά ή μια ηθελημένη δράση, σε απόλαυση και έλεγχο. Όλοι οι Senoi είναι άρτια εκπαιδευμένοι ονειρευτές. Ο φόβος της πτώσης, που νοείται ως τρόμος που προκαλείται από τους κατοίκους του ονειρικού κόσμου, μεταλλάσσεται σε επίδειξη καλής θέλησης προς αυτούς και σε επιθυμία για επικοινωνία, ενώ τα δυσάρεστα περιστατικά τελικά γίνονται δεκτά ως ευχάριστες περιπέτειες.
Οι Senoi πιστεύουν και διδάσκουν ότι ο ονειρευτής πρέπει πάντα να προχωρά μπροστά και να επιτίθεται στον κίνδυνο, να καλεί και τις ονειρικές εικόνες των φίλων του αν χρειαστεί, να πολεμά μόνος του ενάντια στον ονειρικό εχθρό μέχρις η βοήθεια να έλθει. Οι Senoi πιστεύουν ότι στους εφιάλτες οι αληθινοί φίλοι δεν θα επιτεθούν στον ονειρευτή και δεν θα αρνηθούν τη βοήθειά τους. Αν σε ένα όνειρο ένας καλός φίλος εμφανιστεί εχθρικά ή δεν είναι συνεργάσιμος, είναι μια οντότητα που απλώς φοράει τη μάσκα του καλού φίλου.
Αν ο ονειρευτής π.χ. επιτεθεί και σκοτώσει τον εχθρικό ονειρικό χαρακτήρα, το πνεύμα ή η ουσία αυτού του χαρακτήρα θα εμφανιστεί ως υπηρέτης ή σύμμαχος. Οι ονειρικοί χαρακτήρες είναι κακοί μόνο όσο ο ονειρευτής τους φοβάται και οπισθοχωρεί ή τρέχει μακριά απ’ αυτούς, και θα συνεχίσουν να είναι κακοί όσο ο ονειρευτής αρνείται να τους αποδεχθεί διαφορετικά. Και όλα τα περιστατικά πρέπει να καταλήγουν κάπου, να δίνουν εμπειρία και γνώση και αναφορές. Για παράδειγμα, όταν κάποιος ονειρεύεται ότι πετάει, πρέπει να φτάσει κάπου, να συναντήσει τα όντα που ζουν εκεί, να ακούσει τη μουσική τους, να δει τα σχέδιά τους, τους χορούς τους, και να μάθει τη χρήσιμη γνώση τους.
Στο παιδί συμβουλεύουν ότι πρέπει να αρνηθεί να μείνει μαζί με τους κάτοικους του ονειρικού κόσμου, εκτός και αν του κάνουν κάποια προσφορά που να έχει κάποιο νόημα κοινωνικό και δημιουργικό, όπως αυτό ορίζεται από τις κοινωνικές συνθήκες στον ξυπνητό κόσμο. Έτσι, οδηγούν το παιδί σε μια ονειρική αναδιοργάνωση, που αποδεικνύεται δημιουργική και κοινωνικά χρήσιμη. Του διδάσκουν ότι κάθε ονειρική δύναμη και κάθε ονειρικός χαρακτήρας είναι αληθινός και σημαντικός, και στην ουσία του μόνιμος και όχι εφήμερος, ότι πρέπει να αναγνωριστεί, να αντιμετωπιστεί ανάλογα, να υποταχθεί, και να αναγκαστεί να κάνει μια προσφορά που να είναι κοινωνικά κατανοητή: η σοφία του σώματος που λειτουργεί στον ύπνο.
Ο Ινδιάνος σαμάνος Δον Χουάν, δίδασκε στον εκλιπόντα συγγραφέα και ανθρωπολόγο Κάρλος Καστανέντα, ότι ο ονειρικός εαυτός μας είναι αδύναμος εξαιτίας του γεγονότος ότι ο συμβατικός καθημερινός εαυτός μας νιώθει ότι είναι πολύ σπουδαίος και μοναδικός, και ότι έχει γύρω του ξεκάθαρα και πανίσχυρα σύνορα που τον διαχωρίζουν από όλους τους άλλους.
Δίδασκε επίσης ότι, όταν σε παίρνει ο ύπνος, πρέπει να συνειδητοποιήσεις ότι αποκοιμιέσαι, πρέπει να προσπαθήσεις να διατηρήσεις τη συνείδησή σου πέρα από το φράγμα του ύπνου. «Πριν πας για ύπνο, πες “Είμαι Ονειρευτής”. Πρέπει να δηλώσεις ξεκάθαρα την πρόθεση σου. Μην σ’ ενδιαφέρει αν είσαι στ’ αλήθεια Ονειρευτής ή όχι, ο νους δεν θα καταλάβει την διαφορά. Δεν λες ψέματα στον εαυτό σου. Με την γραμμική σκέψη το θεωρούμε ψέμα. Δεν θα είναι κάτι καινούργιο, λέμε ψέματα στον εαυτό μας όλη την ώρα.
Σκόπευσε το όνειρο σαν να είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Μη φοβάσαι τίποτε, μη φοβάσαι ότι θα πάθεις κάτι ή ότι θα πεθάνεις. Θέλεις να προφυλάξεις τον εαυτό σου για να τον χαρίσεις στα γηρατειά; Τί σου έχουν κάνει; Γιατί δεν αφήνεις πίσω τις φοβίες σου; Πρέπει να είσαι Πολεμιστής. Αυτός ο κόσμος δεν είναι ο καλύτερος από όλους τους πιθανούς κόσμους. Κάτι μας κρατά πίσω και δεν μας αφήνει να “δούμε” την αληθινή μορφή των κόσμων. Με το Ονείρεμα ο Πολεμιστής γίνεται συνειδητός και ο κόσμος δεν είναι ποτέ ξανά ο ίδιος.
Είναι εκπληκτικό. Βλέπει τον Εισβολέα μέσα στα όνειρά του. Πρόκειται για Ανιχνευτές από αδιανόητους κόσμους. Χρησιμοποιούν την συνειδητότητα σαν μια θάλασσα. Τα όνειρα μας είναι σαν νησιά γι’ αυτούς. Κι εμείς, σαν κι αυτούς, μπορούμε να πάμε όπου θέλουμε αν έχουμε την ενέργεια που χρειάζεται. Αρκεί να ξεφορτωθούμε την αυτοεκτίμηση και την σπουδαιότητά μας. Αυτό θα μας δώσει επιτέλους όλη εκείνη τη δεσμευμένη ενέργεια που τη χρησιμοποιούμε γι’ αυτές τις ανοησίες. Δεν είσαι στ’ αλήθεια αυτός που είσαι, απελευθερώσου, αρνήσου την ταυτότητά σου, μη της δίνεις ενέργεια, δεν είσαι σπουδαίος.
»Αφ’ ότου βρεις τον Εισβολέα μέσα στα όνειρα σου, μπορείς να σταματήσεις το όνειρο και να του ζητήσεις να σε πάει στο μέρος απ’ όπου ήρθε. Ο Εισβολέας είναι υποχρεωμένος να οδηγήσει την συνείδηση σου σε άλλους κόσμους. Θαυμάσιους κόσμους, ένα δίδυμο σύμπαν. Τότε, ο Ονειρευτής γίνεται Ανιχνευτής ο ίδιος. Το δεύτερο σύμπαν είναι ζωντανό, είναι ένας κόσμος συνειδητότητας.
»Η Μάχη των κόσμων, διαδραματίζεται σ’ αυτόν τον άλλον κόσμο, και θα εισέλθουμε κάποτε σ’ αυτό το σύμπαν είτε μάς αρέσει είτε όχι. Είναι αναπόφευκτο. Τί είναι ακριβώς αυτός ο πόλεμος που γίνεται στον άλλον κόσμο; Γιατί να περιμένεις να πεθάνεις για να μάθεις; Κάνε το τώρα όσο είσαι νέος και υγιής. Σταμάτα να μπλέκεσαι με την σπουδαιότητα του εαυτού σου. Όλο σκέφτεσαι εσένα και τα πράγματα που θέλεις, ώσπου να είσαι πολύ γέρος για να μπορείς να κάνεις οτιδήποτε άλλο. Ξύπνα! Αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή, σήμερα και όχι αύριο, και το Ονείρεμα είναι ο τρόπος διαφυγής. Ο Ονειρευτής, έχοντας εξοικονομήσει αρκετή ενέργεια θα νιώσει το τίναγμα της ζωής του όταν θα μπει στον άλλο κόσμο. Είναι αδιανόητο. Τί στ’ αλήθεια είμαστε; Να η πρώτη ανακάλυψη: Δεν είμαστε αυτό που μου δίδαξε ο πατέρας μου. Είμαστε κάτι Άλλο…»
Υπάρχουν Επτά στάδια στο «Ονείρεμα», αλλά είναι δύσκολο να συζητηθούν εδώ με δυο λόγια. Το πρώτο είναι να συνειδητοποιήσεις την στιγμή που σε παίρνει ο ύπνος, ότι αποκοιμιέσαι. Μ’ αυτόν τον τρόπο θα παραμείνεις συνειδητός κατά την διάρκεια του ονείρου. Κι όταν θα είσαι στην ονειρική κατάσταση θα μπορείς να το κρατήσεις όσο δεν θα κοιτάς επίμονα τα πράγματα που βλέπεις, γιατί όλο αλλάζουν και σε παρασέρνουν. Όταν θα αρχίσεις να ξυπνάς μέσα στα όνειρά σου θα αρχίσεις να παίρνεις περισσότερη ενέργεια.
Θα νιώθεις πολύ πιο δυνατός την επόμενη μέρα. Το να έχεις συνείδηση στα όνειρα σου, αυτό είναι το πρώτο στάδιο. Αν δεν επιμένεις και έχεις ξεκάθαρα στημένη την πρόθεση σου, τότε η ενέργειά σου θα σε τραβήξει. Άσε το να συμβεί. Το επόμενο βήμα στο Ονείρεμα είναι το να ξυπνήσουμε από το όνειρο σε ένα άλλο όνειρο. Αφού θα έχεις εξοικονομήσει την ενέργεια σου, μπορείς να ξαπλώσεις μέσα στο όνειρο σου, στην ίδια θέση που συνήθως αποκοιμιέσαι στο κρεβάτι και να μπεις μέσα σε ένα άλλο όνειρο. Ένα όνειρο μέσα στο όνειρο. Δηλαδή, ονειρεύεσαι ότι κοιμάσαι και ότι ονειρεύεσαι ένα άλλο όνειρο.
«Όταν θα εισέλθεις σε ένα όνειρο μέσα σ’ ένα όνειρο, θα μπεις σε μια κατάσταση που είναι αδιανόητη και αυτό θα ανατινάξει τον νου σου. Αυτό είναι το μυστικό των Δίδυμων Θέσεων. Το μυστικό των μυστικών είναι να το διεκδικήσεις. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι ενέργεια. Και είναι αλήθεια, δεν είναι θεωρία, είναι πρακτικότατο και μπορούμε να το κάνουμε όλοι, ανεξαιρέτως.

Κίστος: Το ευλογημένο φυτό των Ολυμπίων Θεών

Κίστος
Του Ulrich Arndt
Στη χερσόνησο της Χαλκιδικής, o μύθος λέει ότι έγινε ένα συμβούλιο πάνω στον Όλυμπο όπου οι Θεοί καθόρισαν ποια φυτά θα είναι θεραπευτικά. Οι θεοί όρισαν ότι ο Κίστος θα θεραπεύει τους πολεμιστές που πληγώθηκαν στη μάχη. Αυτό ενόχλησε τις θεές, επειδή ήταν σίγουρες ότι το φυτό με τα λεπτά ρόδινα άνθη θα ήταν καταλληλότερο για την ομορφιά - εσωτερικά και εξωτερικά. Το αποτέλεσμα ήταν ότι στον Κίστο δόθηκαν και οι δύο στόχοι, η θεραπευτική και η καλλυντική δράση. Αναντίρρητα στον αρχαίο κόσμο τα βότανα ήταν πολύ δημοφιλή. Ιδιαίτερα η ρητίνη του Κίστου, το αποκαλούμενο λάβδανο, ήταν διάσημη σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου ως καλλυντικό και για την ενίσχυση και τα προβλήματα του δέρματος και της τρίχας. Επιπλέον, εκτιμήθηκε ως θεραπεία για το λοιμό της εποχής και άλλων ασθενειών. Συνήθως, οι Έλληνες αγρότες και οι μοναχοί του Αγίου Όρους χρησιμοποίησαν τον Κίστο σαν θεραπευτικό τσάι σε διάφορες διαταραχές του οργανισμού.

Προστατεύει την καρδιά και αποτοξινώνει

Σήμερα, αφότου ελέγχθηκαν οι εξαιρετικές θεραπευτικές δυνάμεις του Κίστου από την επιστήμη, δεν είναι πια μόνο στην Ελλάδα δημοφιλής . Το γεγονός είναι ότι το τσάι του Κίστου είναι τρεις φορές πιο υγιές από όσο το πράσινο τσάι . Προστατεύει την καρδιά τέσσερις φορές καλύτερα από το κόκκινο κρασί και είναι αντιοξειδωτικό είκοσι φορές ισχυρότερο από τον φρέσκο χυμό λεμονιών. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα των δοκιμών που πραγματοποιήθηκαν από το ίδρυμα Lefo Ahrensburg. Στη μελέτη τους, οι ερευνητές σύγκριναν διάφορα τσάγια, χυμούς και κρασιά ως προς τη δυνατότητά τους να εξουδετερώσουν τις αποκαλούμενες ελεύθερες ρίζες όπως οι περιβαλλοντικοί ρύποι και τα επιβλαβή υποπροϊόντα του μεταβολισμού.
Οι γνωστοί καταστροφείς των ελεύθερων ριζών είναι οι βιταμίνες Ε και οι χρωστικές ουσίες Γ, βήτα-καροτινών και τα φλαβονοειδή των βοτάνων. Εάν το σώμα δεν έχει αρκετά από αυτά τα αντιοξειδωτικά, οι τοξικές ουσίες μπορούν ελεύθερα να αναπτυχθούν. Είναι αρμόδιοι για την πρόωρη γήρανση και ένα πλήθος διάφορων ασθενειών. Βλάπτουν, παραδείγματος χάριν, τους τοιχώματα των μικρών αιμοφόρων αγγείων. Σαν πρώτη βοήθεια, το σώμα πρέπει να παράγει χοληστερόλη για να επισκευάσει τις τρύπες - η άνοδος των επιπέδων χοληστερόλης είναι εντυπωσιακή. Γρήγορα η ροή αίματος εμποτίζεται - αρτηριοσκλήρωση, υψηλή πίεση αίματος και άλλες καρδιαγγειακές παθήσεις είναι το αποτέλεσμα. Οι επιστήμονες του ιδρύματος Lefo ανακάλυψαν ότι ο Κίστος περιέχει έναν εξαιρετικά αποτελεσματικό συνδυασμό αντιοξειδωτικών: ήδη ένα ποτηράκι του συγκεντρωμένου τσαγιού έχει την ίδια επίδραση με μια καθημερινή δόση της βιταμίνης C (ως ασκορβικό οξύ). Στη Χαλκιδική οι άνθρωποι πίνουν πολύ τσάι Κίστου κατά τη διάρκεια της ημέρας. Ίσως αυτό είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι πάνω από 100 χρονών.
Εντούτοις, το φυτό του Κίστου είναι σε θέση να κάνει πολύ περισσότερο. Ο καθ. Claus Peter Siegers του πανεπιστημίου του Lubeck αποδεικνύει ότι ο Κίστος αποτοξινώνει το σώμα και αποβάλλει τα τοξικά βαριά μέταλλα που προέρχονται από τον καπνό των τσιγάρων, των οδοντικών σφραγισμάτων και της περιβαλλοντικής ρύπανσης. Στη μελέτη Sieger, οι καπνιστές έπιναν μόνο 50 μιλιγκράμ τσάι Κίστου δύο φορές την ημέρα. Μετά από τέσσερις εβδομάδες, στο τέλος της εξέτασης, το επίπεδο καδμίου στο αίμα των συμμετεχόντων ήταν σημαντικά χαμηλότερο από πριν. Οι θεράποντες συμβουλεύουν ένα λίτρο τσαγιού Κίστου ημερησίως κατά τη διάρκεια της οδοντικής αποκατάστασης.
Ισχυρότερος από τη βιταμίνη Ε και C

Το γεγονός ότι ο Κίστος είναι επίσης ευεργετικός για το ανοσοποιητικό σύστημα ανακαλύφθηκε στα εργαστηριακά τεστ από το Δρ Vinzenz Nowak από το Bad Iburg. Ήδη ένα φλυτζάνι του τσαγιού ημερησίως είναι ικανό για να υποκινήσει το ανοσοποιητικό σύστημα σημαντικά . Περαιτέρω, ο Δρ Frank Petereit δήλωσε στη διατριβή του στο πανεπιστήμιο Munster ότι ο Κίστος βοηθά σε πολλές μυκητιακές μολύνσεις όπως mycosis, candida albicans. Επίσης, άλλοι επιβλαβείς μικροοργανισμοί όπως τα βακτηρίδια κολοβακτηριδίου και ελικοβακτηρίδια , το τελευταίο των οποίων προκαλούν τη γαστρίτιδα, ελέγχονται από τον Κίστο. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για την εποχή μας επειδή η πίεση και η αυξανόμενη πίεση μέσω των περιβαλλοντικών ρύπων αποσταθεροποιούν την ευαίσθητη ισορροπία των χρήσιμων βακτηριδίων στο έντερο πολύ γρήγορα. Τα συμπτώματα είναι αργή πέψη, κόπωση και έλλειψη ενέργειας. Το τσάι του Κίστουβελτιώνει όλα αυτά και υποστηρίζει την υγιή βακτηριακή πανίδα. Ο Petereit επίσης ανακάλυψε ότι ο Κίστος ανακουφίζει τις διάφορες μορφές αναφλέξεων. Εάν καταναλωθεί ένα λίτρο του τσαγιού , τα χαρακτηριστικά συμπτώματα στο αίμα θα μειωθούν σημαντικά. Η επίδραση σε περίπτωση αναφλέξεων των ούλων - ξεπλύνετε το στόμα σας αρκετές φορές καθημερινά με το τσάι και, πρόσθετα, πιείτε δύο ή τρία φλυτζάνια από αυτό.
Ακόμα περισσότερο εντυπωσιακό είναι ότι το τσάι του Κίστου έχει μια πολύ ισχυρή αντιική επίδραση στους ιούς της γρίπης και ακόμη και στους ιούς πτηνών (H7N7 ). Αυτό ανακαλύφθηκε από τους βιολόγους του «Institut fur Molekulare Virologie «(» ίδρυμα μοριακής ιολογίας») Munster. Ο καθηγητής Stefan Ludwig του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Munster επισημαίνει ότι το καλύτερο πράγμα είναι ότι το τσάι δεν βλάπτει τα σωματικά κύτταρα που επηρεάζονται από τον ιό. Αντίθετομε τις θεραπείες με τα αντιβιοτικά, ο ιός δεν αναπτύσσει οποιοδήποτε σημάδι αντίστασης.
Κίστος - Το καλλυντικό για την ομορφιά
Οι επιστήμονες ακολούθησαν επίσης την επιθυμία των ολύμπιων θεών. Το αποτέλεσμα: εάν κάποιος βάλει στο δέρμα τσάι Κίστου δύο φορές την ημέρα, θα έχει μια σημαντικά καθαρότερη και υγιέστερη χροιά ακόμη και σε δέρματα με ακμή και νευροδερματίτιδα αμέσως μετά από τέσσερις εβδομάδες.
Οι μελέτες του χημικού εργαστηρίου καθηγητή Wei?ling's σε Altenberge καθώς επίσης και μια πρακτική μελέτη από το Δρ Reiner Wobling στο Bad Rothenfelde επιβεβαίωσαν αυτήν την άποψη. Οι δοκιμές από τον καθηγητή G. Wiese σε Hamm απέδειξαν ότι χάρη στον Κίστο η εμφάνιση του δέρματος βελτιώθηκε σε 61 από 95 ασθενείς που έπασχαν από νευροδερματίτιδα, πράγμα που αντιμετωπίστηκε προηγουμένως χωρίς επιτυχία. Αντίθετο με άλλη θεραπεία (φάρμακα, επεξεργασίες με το φως και βελονισμός), 64 τοις εκατό των ασθενών βελτιώνονται μετά από τέσσερις εβδομάδες. Το μυστικό αυτών των καταπληκτικών αποτελεσμάτων του Κίστου είναι ιδιαίτερα το υψηλού επιπέδου της βιταμίνης P. Ορισμένες όξινες ενώσεις περιλαμβάνονται επίσης, αποκαλούμενα Πολυφαινόλες. Ο Κίστος ανήκει στην ομάδα φυτών με το πιό υψηλό επίπεδο αυτών των ενεργών πρακτόρων. Σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις, βρίσκονται επίσης σε άλλα υγιή τρόφιμα όπως τα κρεμμύδια και το κόκκινο κρασί. Αυτές οι ουσίες έχουν μια ισχυρότερη αντιοξειδωτική επίδραση από τις γνωστές βιταμίνες Ε και Γ. Η «Deutsche Gesellschaft fur Ernahrung» («γερμανική ένωση για τη διατροφή») υπογραμμίζει:
«Τα τρόφιμα πλούσια σε πολυφαινόλες αποτρέπουν τα κύτταρα από την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή, σταθεροποιούν την καρδιά και την κυκλοφορία (επίδραση κόκκινου κρασιού) και υποστηρίζουν τη βιολογική δραστηριότητα της βιταμίνης C.»