Η ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΛ ΓΙΟΥΝΓΚ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟ ΑΓΚΑΛΙΑΣΜΑ ΤΗΣ.

Ενα αποσπασμα απο το βιβλιο του Λαιαλ Ουατσον, ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΦΥΣΗ, μεταφραση Λινα Αβραμιδου.
Και μετα, ενα σχολιο μου πανω στο αποσπασμα.


......Χρειαζομαστε εχθρους. Χωρις αυτους, θα ειχαμε μονο τους εαυτους μας να κατηγορουμε. Με αυτους, εχουμε ενα βολικο καδο απορριματων για ολες τις ιδιοτητες που δυσκολευομαστε να ανεχτουμε στους εαυτους μας. Ειναι ευκολο να παραβαινουμε τους κανονες, να προσπερνουμε τους οδηγους σε αλλες λωριδες του αυτοκινητοδρομου, αλλα ειναι πολυ πιο ικανοποιητικο το να μισουμε εκεινον τον τυπο που χωθηκε μπροστα μας. Ο φαρισαισμος μας κανει να νιωθουμε καλα. Εμεις εχουμε δικιο. εκεινοι αδικο. Εμεις ειμαστε αθωοι, εκεινοι ενοχοι. Εμεις λεμε την αληθεια, εκεινοι ψεμματα. Εμεις εχουμε υπουργειο Αμυνας, εκεινοι υπουργειο Πολεμου. Τους θεωρουμε εχθρους μας, οχι επειδη ειμαστε απο φυσικου μας επιθετικοι, αλλα επειδη χτυπωντας αυτους, ερχομαστε εμεις πιο κοντα μεταξυ μας. Το να ερχομαστε πιο κοντα μεταξυ μας ειναι ωραιο αισθημα, ετσι κανουμε αυτο που φαινεται απαραιτητο ωστε να εχουμε αυτο το ωραιο αισθημα. Ανακαλυπτουμε κι αλλους εχθρους. Κατασκευαζουμε το κακο.

"Πρεπει να προσεχουμε" ειπε ο Καρλ Γκουσταβ Γιουνγκ, "να μη θεωρουμε το καλο και το κακο εντελως αντιθετα". Αλλωστε, δεν ειναι παντα οφθαλμοφανη. Πολλα-οπως προσπαθησα να δειξω- εξαρτωνται απο τα συγκειμενα. Απο το γενικοτερο πλαισιο. Απο το τι ειναι καλο για την οικολογια.
Το μεγαλυτερο καλο συχνα σημαινει να κανεις αυτο που σε αλλες συνθηκες θα θεωρουνταν κακο.
Ο Γιουνγκ ηταν αυτος που ονομασε Σκια τη σκοτεινοτερη πλευρα, το κομματι του εαυτου μας που δεν θα θελαμε ν αυπαρχει. Καποιες φορες θεωρειται απλως σαν ενας σακκος οπου μπορουμε να πεταξουμε τα κομματια της ψυχης μας που μας κανουν να νιωθουμε αβολα.
"Ο μακρυς σακκος που σερνουμε πισω μας", οπως εγραψε ο ποιητης Ρομπερτ Μπλαι.
Ο Γιουνγκ ομως ειδε τη Σκια ως κατι πιο ανεξαρτητο, το κομματι της συνειδησης μας που ειναι συγχωνευμενο με μια ξεχωρη αλλα καλα προσδιορισμενη υποδυεστερη προσωπικοτητα που συνηθως αποκρυπτεται, ωστε να μην εκτεθει και ανακαλυφθει. Την ειδε σαν ενα ουσιωδες κομματι της οντοτητας μας, τοσο ζωτικο που χωρις αυτο θα θρυμματιζομασταν και θα πεθαιναμε.
Και ενα μεγαλο μερος της θεραπειας του Γιουνγκ επικεντρωνεται στο πως μπορει να αναγνωριστει η Σκια, πως μπορουμε να την προσεξουμε συνειδητα και να χρησιμοποιησουμε τις ιδεες, τις αξιες και τις κρισεις της για να συμπληρωσουμε τις δικες μας.
"Ποιος ξερει τι κακο παραμονευει στις καρδιες των ανθρωπων;"
Η απαντηση, φυσικα, ειναι ευκολη. Η Σκια ξερει.

Ο Γιουνγκ ηταν πεπεισμενος οτι η Σκια ηταν κατι παραπανω απο ενα Συμβολο, οτι υπηρχε πραγματικα. "Οσο θετικοι ειμαστε εμεις τοσο μοχθηρη ειναι αυτη....οσο πιο απεγνωσμενα προσπαθουμε να ειμαστε καλοι και υπεροχοι και τελειοι, αλλο τοσο η Σκια αναπτυσσει μια σαφη βουληση να ειναι μαυρη και μοχθηρη και καταστροφικη..... Ειναι γεγονος οτι αν καποιος προσπαθει να ειναι τελειος ξεπερνωντας τα ορια των δυνατοτητων του, η Σκια κατεβαινει στην Κολαση και γινεται ο Διαβολος.
Διοτι απο τη σκοπια της φυσης και της αληθειας, το να επιχειρεις να γινεις ανωτερος του εαυτου σου ειναι το ιδιο αμαρτωλο με το να πεσεις χαμηλοτερα"

Το ιδιο αμαρτωλο; Ναι. Επιστρεφουμε στην ιδεα του Αριστοτελη περι μεσοτητας- ουτε παρα πολυ, ουτε παρα πολυ λιγο. Το κακο δεν ειναι απλως η απουσια του καλου, ειναι η απουσια της ισορροπιας με το καλο. Ο μονος ισως πραγματικος κινδυνος βρισκεται ηδη μεσα μας..δεν παραμονευει σε καποιο λακκο της Κολασης. Δεν εχει αξια το να αναζητουμε το κακο στις μαγισσες, στους διαβολους, τους δαιμονες η αλλους αποδιοπομπαιους τραγους. Το κακο ειμαστε εμεις οι ιδιοι.
Οπως ειπε και ο ΠΟγκο, ο ηρωας της σειρας κομικ του Γουωλτ Κελυ: "Συναντησαμε τον εχθρο, κι αυτος ειμαστε εμεις"
Αυτο ομως δε σημαινει οτι δε μπορουμε να το παλαιψουμε."
Αυτα γραφει ο Ουατσον. Επηρεασμενος, διχως να το κρυβει, απο τον Καρλ Γιουνγκ.
Προφανως κι ενα αποσπασμα στεκει ανικανο να μεταδωσει συνολικα τα μηνυματα του βιβλιου, ενα βιβλιο πολυ ξεχωριστο, που θεωρω οτι θα συναρπασει αρκετους, ειτε συμφωνουν ειτε διαφωνουν με αυτο που διαβαζουν
"ΤΟ ΚΑΚΟ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΙΔΙΟΙ"
επιφανειακα, αν διαβασεις αυτη τη φραση, σου ερχεται στο νου το "ΜΑΖΙ ΤΑ ΦΑΓΑΜΕ"
"ΣΚΑΣΕ, ΕΙΣΑΙ ΚΙ ΕΣΥ ΕΝΟΧΟΣ, ΣΚΑΣΕ ΕΙΣΑΙ ΚΙ ΕΣΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΟΔΕΥΟΥΝ ΠΡΟΣ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ, ΣΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΑΙ ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ"
Εφοσον αλλωστε εχουμε την αναγκη να κατασκευαζουμε εχθρους, τι αλλο μπορει να σημαινει αυτο απο το οτι αρνουμαστε να δουμε την αληθεια του εαυτου μας καταφατσα; Και το οτι, αυτο που κατηγορουμε, αυτο που αντιμαχομαστε, δεν ειναι παρα η αντανακλαση μιας πλευρας του εαυτου μας, επιτηδευμενα στρεβλωμενη για να μη την παρατηρουμε;

Επομενως, με τι εχουμε να κανουμε εδω; Με μια σχεδον θρησκευτικης φυσης διασπορα συλλογικης ευθυνης ενος προπατορικου αμαρτηματος , το οποιο στο κατω κατω δε διαπραξαμε και ποτε;
Οχι. Αυτο που λεει ο Ουατσον, ειναι κατι βαθυτερο. Οτι, ναι, τα παραπανω ισως να συμβαινουν.
Οτι, ναι, οι αμυντικοι μηχανισμοι μας, δε θα μας αφησουν ποτε να προσεγγισουμε τη πραγματικοτητα, αντιθετως, ο ανθρωπος διαρκως κατασκευαζει πραγματικοτητες στρεβλες για να αντεξει τη μια και αδυσωππητη.
Ομως, αυτο, στην τελικη, δεν ειναι και τοσο αφυσικο, η καταδικαστεο. Δεν ειναι κατι που πρεπει να ντρεπομαστε για αυτο, η κατι που μας αναγκαζει να ειμαστε σε διαρκη επαγρυπνηση για να το αποτρεψουμε.
Η κατασκευη εχθρων ειναι εν τελει, κατι φυσιολογικο. Κατι αναποτρεπτο.
Η μεταθεση ευθυνων, το ιδιο. Η αναγκη να γινομαστε κακοι, η αναγκη να κατηγορουμε τον αλλον για τα σφαλματα μας....η αναγκη να αγκαλιασουμε τη Σκια, τη σκοτεινη πλευρα του εαυτου μας,
η αναγκη να αγκαλιασουμε τις ελλειψεις μας, τα λαθη μας, τη μοχθηρια μας,
τη φυσικη μας εχθροτητα προς αυτο που δε θελουμε να καταλαβουμε η προς αυτο που στεκει εμποδιο αναμεσα σε αυτο που ειμαστε και σε αυτο που θελουμε να φτασουμε.

Δεν ειμαστε τελειοι, δε γεννηθηκαμε να ειμαστε τελειοι. Καποιος μας πεταξε στη θαλασσα της Υπαρξης, στην Αβυσσο του Ειναι,
μαθαινουμε να κολυμπουμε σιγα σιγα, προστατευμενοι στην αρχη, απροστατευτοι μετα.
Δεν γινεται να σωσουμε τον κοσμο, ισως η αληθεια ειναι οτι δε γινεται να σωσουμε και κανεναν αλλον, ισως το να σωσεις τον εαυτο σου απο την Αβυσσο ειναι το μοναδικο που μπορουμε να πετυχουμε, ισως ακομα κι αυτο να ηταν ανεφικτο απο την αρχη.
Αν λοιπον ο Ανθρωπος ειναι μια ελλειψη, ακομα και με τη Λακανικη προσεγγιση,
(ΑΝΘΡΩΠΟΣ=ΜΙΑ ΜΗΧΑΝΗ ΠΟΥ ΕΠΙΘΥΜΕΙ ΔΙΑΡΚΩΣ
ΕΠΙΘΥΜΙΑ=ΕΛΛΕΙΨΗ γιατι επιθυμουμε παντα αυτο που δεν εχουμε)
αν λοιπον ειμαστε καταδικασμενοι να ειμαστε ελλειπτικοι, αν η ιδια μας η πραξη αυτογνωσιας, δηλαδη η ζωη, φανταζει καταδικασμενη στην αναποτελεσματικοτητα,
αυτο επ ουδενι δε θα πρεπει να μας κανει να παραδωσουμε τα οπλα. Να αφεθουμε στην Αβυσσο και να πεφτουμε συνεχως διχως να ψαχνουμε κατι απο το οποιο μπορουμε να γραπωθουμε.

Λιγα πραγματα μπορουμε να πετυχουμε; Ας προσπαθησουμε να τα πετυχουμε.
Τι ειναι αυτο που μπορει να σωθει; Δε ξερω, ας το ανακαλυψουμε.
Εχουμε αναγκη να κατασκευαζουμε εχθρους για να μη δουμε τη βαθεια αληθεια μας;
Δε πειραζει, ας πουμε κι ενα ψεμμα στον εαυτο μας.
Δε πειραζει, ετσι κ αλλιως η ζωη ειναι αγωνας για επιβιωση και φιλοι δε μπορουμε να γινουμε ολοι μεταξυ μας.
Δεν υπαρχει τιποτα πιο φυσιολογικο κι ανθρωπινο για εναν καλο ανθρωπο να γινεται "κακος" οταν οι περιστασεις το απαιτουν. Το να γυρνας και το αλλο μαγουλο σου οταν τρως σκαμπιλι, δε σε κανει καλο κι αγιο, σε κανει αδυναμο κι ευκολο θυμα.
Και δεν ειναι κακο να εισαι αδυναμος η ευκολο θυμα, οι περισσοτεροι ειμαστε.
Κακο ειναι να γινεσαι ευκολο θυμα αμαχητι, μη ξεχνας οτι υπαρχουν ανθρωποι γυρω σου που σε αγαπανε και δεν αντεχουν να σε βλεπουν ετσι, υπαρχουν ανθρωποι που ισως να περιμενουν κι απο εσενα να τους προστατευσεις.

Υπαρχει επισης μια Σκια κακια και μοχθηρη, και οχι μονο αυτο,αλλα συχνα παιρνει και τη μορφη σου.
Δεν κερδιζεις κατι με το να το αγνοεις, δεν υπαρχει περιπτωση να μπορεσεις να τη νικησεις,
γιατι η Σκια ειναι κινουμενη αμμος, οσο πιο εντονη ειναι η προσπαθεια να βγεις απο αυτη,
τοσο βαθυτερα θα σε τραβαει.
Πως μπορει λοιπον καποιος να σωθει απο τη κινουμενη αμμο; Απλουστατα, με το να προσαρμοστει σε αυτην, να ηρεμησει, να χαλαρωσει, να αφησει τη λασπη να τον καλυψει, να μη τρομαξει, να γινει ενα με το τοπιο.
Ολο και καποιο κλαδι θα βρει, αν ψαξει διχως αγχος, για να τραβηχτει εξω.

Το κακο ειμαστε εμεις, αλλα εδω δεν ειναι Φιλιππινες, για να μαστιγωνουμε τους εαυτους μας, τιμωρωντας τους για τις αμαρτιες τους. Μια πραγματικη αμαρτια υπαρχει, κι αυτη ειναι η σκεψη οτι μπορουμε να ειμαστε διαρκως ετοιμοπολεμοι απεναντι στις αμαρτιες,
οτι μπορουμε να τις αποφυγουμε,
οτι μπορουμε να ειμαστε παντα καλοι, γενναιοδωροι κι αυτοκριτικοι.
(Ο μονος τροπος για να αποφυγουμε εναν πειραμο, ειναι να υποκυψουμε σε αυτον, ελεγε ο Οσκαρ Ουαιλντ)

Καλοι, γενναιοδωροι και αυτοκριτικοι; Ναι, πρεπει να ειμαστε με αυτους που αγαπαμε, με τους ομοιους μας.
Με τους υπολοιπους;
Με τους υπολοιπους, απλα διαψευδεται ο Ουατσον..Γιατι, ειδικα σημερα, δε κατασκευαζουμε τους εχθρους μας τοσο.. Σημερα, ο εχθρος στεκεται απειλητικος οσο ποτε τα τελευταια 40-50 χρονια..
Δε κατασκευασαμε εμεις δυστυχως τους Τοκογλυφους.
Οι Τοκογλυφοι ειναι που θελουν να "κατασκευασουν" εμας.

Τα δέκα χιλιάδες πράγματα

Θοδωρής Γκόνης

Αν ο γελαστός Δημόκριτος αυτοτυφλώθηκε, καίγοντας τα μάτια του με την αντανάκλαση του ήλιου πάνω σε μια χάλκινη ασπίδα, επειδή ήθελε να επιδοθεί απερίσπαστος στον στοχασμό και την ερμηνεία, είναι γνωστό ότι ο Σωκράτης ξερίζωσε τα μαλλιά του για να μη συχνάζει στα «κομμωτήρια».
Εκεί οι άνθρωποι συζητούν με πάθος μόνο για τους άλλους, κυρίως για όλους αυτούς που τα κατάφεραν και τα καταφέρνουν με πλάγιους τρόπους. Δεν θα μιλήσουν ποτέ, δεν θα βρουν να πουν λέξη για τον έναν -γιατί υπάρχει πάντα ένας- που προχώρησε με την εργασία του και το λάθος που τελειοποίησε. Δεν υπάρχει γι' αυτούς τέτοιος άνθρωπος. Είναι αυτός που με την παρουσία του, τους ακυρώνει και αυτό δεν το αντέχουν.
Είναι ένας, γι' αυτό είναι πάρα πολλοί.
Δεν προφέρουν καν το όνομά του, γιατί αυτός κρατάει το μέτρο, έχει τον καθρέφτη που όταν κοιταχτείς μέσα του, βλέπεις τον πραγματικό εαυτό σου και τέτοιον καθρέφτη τον αποφεύγουν τα «κομμωτήρια» όπως ο διάβολος το λιβάνι. Ο καθρέφτης αυτός είναι διπλός, διπλής όψεως, δεν βλέπεσαι μόνο, σε βλέπουν, κυρίως αυτό, φαίνεσαι ποιος πραγματικά είσαι, πόσος και τι είσαι, σε καθρεφτίζουν, σε ζυγίζουν όπως είσαι, γυμνός, και εκεί τα πράγματα γίνονται δύσκολα, δεν μπορείς να κρυφτείς, όσο κι αν φτιάχνεσαι, όσο κι αν βάφεσαι, όσο κι αν χτενίζεσαι και φέρνεις τα πίσω μπρος.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν μπορούν να δουν αυτόν που σηκώνεται χαράματα και πηγαίνει το νερό στο αηδόνι, που διαβάζει φωναχτά στην ερημιά για να μάθει στα αγρίμια τα γράμματα και να πάρει από αυτά το νύχι και την αγάπη. Αυτόν που ζει με τα βάσανα και τις χαρές της προσδοκίας. Αυτόν που ανάβει την πρωινή φωτιά για να ζεσταθούν οι άλλοι, αυτόν που έχει καθήκον του να κρατάει το νερό ζεστό για να πάρει το μπάνιο της η ομορφιά και η καινούργια μέρα. Γι' αυτούς ό,τι και να καταφέρει κάποιος είναι κάλπικο, ύποπτο και στημένο. Γιατί τέτοιοι είναι οι ίδιοι.
Δεν υπάρχει λόγος να μάχεται κανείς αυτούς τους ανθρώπους. Αδιαφορία, αυτή είναι η μεγάλη τέχνη, τέχνη των τεχνών.
Ας αφήσουμε λοιπόν «τα δέκα χιλιάδες πράγματα» -όπως αποκαλούν οι Κινέζοι τον κόσμο- να λέει ό,τι θέλει και ας συγκεντρωθούμε στο ένα και μοναδικό. Σε αυτόν που εργάζεται. Στη σιωπή και το λάθος που κοιμάται αγκαλιά με τη διόρθωση. Φανερά και κρυφά.

Το βασίλειο της τύχη

Μια φορά κι έναν καιρό στην πλατεία ενός μικρού χωριού φάνηκε ένας ταξιδιώτης. Ήταν κατασκονισμένος και κατάκοπος. Τα ρούχα του ήταν κουρελιασμένα· έσερνε τα πόδια του σαν να είχε βαδίσει μέρες ολόκληρες χωρίς σταματημό. Τα παιδιά που έπαιζαν εκεί γύρω τον περικύκλωσαν γεμάτα περιέργεια. Τον ρώτησαν από πού έρχεται, ενώ εκείνος, ζήτησε ένα ποτήρι νερό, σκούπισε τον ιδρώτα του, αναστέναξε και είπε:
«Έρχομαι από το Βασίλειο της Τύχης, τον πιο παράξενο τόπο της γης ολόκληρης. Στα ποτάμια του ρέει χρυσάφι· τα δέντρα έχουν ασημένια φύλλα. Τα σπίτια είναι φτιαγμένα από χρυσό, τα τείχη από καθαρό ασήμι και τα κανόνια, αντί για μπάλες, ρίχνουν διαμαντόπετρες. Οι δρόμοι είναι στρωμένοι με χρυσά νομίσματα και οι πέτρες στα χωράφια είναι μπριλάντια μεγάλα σαν καρύδια».
Τα παιδιά τον κοίταζαν με ανοιχτό το στόμα, ανίκανα να πιστέψουν ότι υπάρχει τέτοιο μέρος στον κόσμο.
«Το κακό όμως είναι», συνέχισε ο ταξιδευτής, «ότι το μονοπάτι που οδηγεί στο Βασίλειο είναι κακοτράχαλο και δύσβατο και οι περισσότεροι το εγκαταλείπουν στα μισά...»
Ο Ενρίκε το πιο έξυπνο και το πιο ζωηρό αγόρι του χωριού, είχε εντυπωσιαστεί περισσότερο απ' όλους.
«Ξέρεις τον δρόμο γι' αυτό το μαγεμένο μέρος;», ρώτησε.
«Και βέβαια, γιε μου· όμως δεν θα σε συμβούλευα να δοκιμάσεις».
«Γιατί;»
«Για να φτάσεις στο Βασίλειο υπάρχουν δύο μονοπάτια: το ένα είναι στενό, γεμάτο πέτρες, θάμνους και αγκάθια· αν το διαλέξεις, οι μυτεροί βράχοι θα σου ξεσκίσουν τα πόδια, ένα σωρό άγρια τέρατα θα προσπαθήσουν να σε εμποδίσουν, θα κάνεις δέκα βήματα μπρος και οκτώ πίσω, κι αν τελικά καταφέρεις να ξεπεράσεις όλα τα εμπόδια, θα φτάσεις στο Βασίλειο γέρος και τσακισμένος, όταν τα πλούτη θα σου είναι άχρηστα πια. Το άλλο, είναι σύντομο και ομαλό, αλλά...».
«Φτάνει, φτάνει!» φώναξε ο Ενρίκε, «δεν χρειάζεται ν' ακούσω τίποτ' άλλο. Δείξε μου το μονοπάτι και θα βρω μόνος μου τα υπόλοιπα».
«Καλά, καλά...», απάντησε ο ταξιδιώτης. «Αφού το θέλεις θα στο δείξω. Όμως θα το μετανιώσεις που δεν με άκουσες ως το τέλος...».
Ο Ενρίκε ανυπομονούσε. Ούτε που χαιρέτησε τον πατέρα και τους φίλους του, κι άρχισε να βαδίζει προς την κατεύθυνση που του είχε δείξει ο ταξιδιώτης. Η καρδιά του πετούσε από ενθουσιασμό στη σκέψη των αμύθητων θησαυρών που τον περίμεναν στο Βασίλειο της Τύχης - γιατί ήταν σίγουρος πως θα κατάφερνε να φτάσει ως εκεί.
Το βράδυ της δεύτερης μέρας έφτασε στις όχθες ενός μεγάλου ποταμού. Δεμένη σ' έναν πάσσαλο ήταν μια βάρκα και πλάι της έστεκε ένας θεόρατος άντρας.
«Καλέ μου άνθρωπε, ξέρεις πού είναι το Βασίλειο της Τύχης;», ρώτησε ο Ενρίκε.
«Από την άλλη πλευρά του ποταμού».
«Μπορείς να με περάσεις απέναντι;».
«Ναι, αλλά πρέπει να με πληρώσεις. Χρήματα έχεις;»
«Αν είχα θα πήγαινα στο Βασίλειο της Τύχης;»
«Τότε θα πρέπει να με πληρώσεις μ' ένα μικρό κομμάτι απ' την καρδιά σου.
Δεν θα πονέσει, θα δεις».
Ο Ενρίκε ούτε που το σκέφτηκε δεύτερη φορά. Άφησε τον άντρα να του ανοίξει το στήθος και να του πάρει ένα κομματάκι απ' την καρδιά του, κι έτσι βρέθηκε στην απέναντι όχθη... Ήδη μπορούσε να δει από μακριά το Βασίλειο της Τύχης, ν' αστράφτει στο ηλιοβασίλεμα. Όμως πρόσεξε ότι δεν ανυπομονούσε τόσο να φτάσει, κι ένιωθε ένα παράξενο κενό στο στήθος. Παρ' όλα αυτά συνέχισε να προχωράει. Ούτε εκατό βήματα δεν είχε κάνει, όταν έφτασε σ' ένα στενό πέρασμα ανάμεσα σε δύο βουνά. Τα φρουρούσε ένας άλλος άντρας, ακόμη πιο μεγαλόσωμος από τον πρώτο.
«Μπορώ να περάσω;»
«Αν με πληρώσεις μ' ένα κομμάτι απ' την καρδιά σου...», απάντησε ο φρουρός.
Χωρίς να διστάσει, ο Ενρίκε άνοιξε το πουκάμισό του και ο άντρας έκοψε ένα κομμάτι απ' την καρδιά του. Τώρα η πανέμορφη πόλη βρισκόταν κοντά κι άστραφτε τόσο, που μολονότι είχε νυχτώσει, ήταν σαν μέρα μεσημέρι. Όμως ο Ενρίκε την κοίταζε με κάτι σαν αδιαφορία· η λαχτάρα του σαν να είχε σβήσει. Άλλωστε, μπροστά στα μάτια του ανοιγόταν μια τεράστια χαράδρα και γεφύρι δεν φαινόταν πουθενά. Αποκαρδιωμένος, ο Ενρίκε κάθισε σε μια πέτρα σκεφτικός.
Ξαφνικά, άκουσε πλατάγισμα φτερών. Σήκωσε τα μάτια και είδε μπροστά του έναν τεράστιο γύπα.
«Θέλεις να περάσεις; Δώσε μου τότε ένα κομμάτι απ' την καρδιά σου».
«Πάρε όσο θες», είπε ο Ενρίκε και το αρπακτικό άνοιξε με το ράμφος του το στήθος του παιδιού κι έκοψε ένα μεγάλο κομμάτι απ' την καρδιά του. Υστέρα, τον άρπαξε με τα νύχια του και τον κουβάλησε στην άλλη πλευρά της αβύσσου.
Τώρα βρισκόταν μπροστά στις πύλες του Βασιλείου - κι εκεί, όμως, στέκονταν θεόρατοι φρουροί. Άνοιξαν το στήθος του, πήραν ό,τι είχε απομείνει απ' την καρδιά του και στη θέση της έβαλαν μιαν άλλη, φτιαγμένη από ατσάλι και σκληρή σαν διαμάντι. Τους ξέφυγε μονάχα ένα ελάχιστο κομματάκι αληθινής καρδιάς, που συνέχισε να χτυπάει αδύναμα.
«Επιτέλους, έφτασα», μονολόγησε ο Ενρίκε.
Όμως, τι παράξενο, δεν ένιωθε ούτε έκπληξη ούτε χαρά! Το χρυσάφι τού φαινόταν φτηνό αλουμίνιο, τα πετράδια ψεύτικα στολίδια. Έψαξε να βρει φίλους, όμως κανένας δεν του έδινε σημασία, γιατί όλοι στο Βασίλειο της Τύχης είχαν ατσάλινη καρδιά. Το ελάχιστο κομματάκι αληθινής καρδιάς μέσα στο στήθος του άρχισε να υποφέρει. Το παιδί ήθελε τώρα να γυρίσει πίσω. Ακολούθησε τον πρώτο δρόμο που βρήκε μπροστά του και γρήγορα βρέθηκε έξω από τη μεγάλη πόλη. Ένιωσε ένα σκίρτημα χαράς, που αμέσως πνίγηκε σαν από σιδερένιο χέρι. Όμως τα πόδια του είχαν βγάλει φτερά. Έτρεχε, χωρίς να λογαριάζει τις μυτερές πέτρες και τ' αγκάθια και σε λίγο βρέθηκε στο χωριό του.
Ήταν φτωχός όπως και πριν. Στο στήθος του, η μεταλλική καρδιά δεν τον άφηνε να ανασάνει. Πέρασε το κατώφλι του σπιτιού του, χωρίς να νιώσει καμία χαρά. Ένα χέρι βαρύ πίεζε το στήθος του και τον γέμιζε με αγωνία. Η ψεύτικη καρδιά χτυπούσε μηχανικά, σαν ρολόι: τικ-τακ, τικ-τακ... Τα πρόσωπα των αδελφών του, των φίλων, του πατέρα του, του φαίνονταν ξένα. Τότε, στην πόρτα φάνηκε η μητέρα του.
Όρμησε στο παιδί της, το έσφιξε στην αγκαλιά της κι ένα δάκρυ χαράς κύλησε απ' τα μάτια της κι έπεσε στο στήθος του Ενρίκε. Και τότε, η ατσάλινη καρδιά, σαν να ξεκουρντίστηκε. Άρχισε να χτυπάει ακανόνιστα και ξαφνικά πήδησε έξω από το στήθος του αγοριού, σαν σπασμένο ελατήριο από χαλασμένο ρολόι. Το μικρό κομματάκι είχε ξαναγίνει κανονική καρδιά και ο Ενρίκε ήταν ευτυχισμένος. «Αν είναι ν' αποκτήσουμε πλούτη και να χάσουμε την καρδιά και τα όνειρά μας, καλύτερα να μείνουμε φτωχοί», έλεγε στους φίλους του όταν τον ρώτησαν για το Βασίλειο της Τύχης. Και ρίχτηκε στο παιχνίδι, με έναν ενθουσιασμό που δεν είχε νιώσει ποτέ ως τότε.

Ο KINΔΥΝΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ

ΑΛΚΜΗΝΗ ΚΟΓΓΙΔΟΥ, Ποιήτρια-δοκιμιογράφος

Μιλούμε για κίνδυνο, αλλά θα πρέπει να διασαφηνίσουμε πως εννοούμε τον υπαρξιακό, εκεί που εδράζεται η μάχη του ανθρώπου για την προσωπική του ελευθερία. Αλλά, και πάλι, όταν μιλούμε για ελευθερία, θα πρέπει να διασαφηνίσουμε πως η ελευθερία είναι φρόνημα καθαρά μεταφυσικό. Θα αναφερθούμε σε δύο περιπτώσεις -την επιτυχία και την αποτυχία- και πως αυτές παρεμβαίνουν ως δεσμευτικές καταστάσεις που κατακρατούν τον άνθρωπο σε μία αντίστοιχη ψυχολογία.
Θα διερευνήσουμε πώς αυτό που θεωρείται «επιτυχία», όσο και «αποτυχία», είναι δυνατόν να αποτελέσουν καταστάσεις κινδύνου. Αυτό συμβαίνει όταν αποσπούν τον άνθρωπο από την επαφή του με την υπαρξιακή περιοχή και τον απομακρύνουν, με διαφορετικό τρόπο, η καθεμιά από την προσωπική του πορεία και εξέλιξη. Ο κίνδυνος αυτός, φυσικά, αίρεται, όταν ο άνθρωπος είναι γρηγορών, ώστε σ’ αυτόν τον φθαρτό κόσμο να μην παραχωρήσει, ό,τι πιο άξιο έχει, την ίδια του την ψυχή.
Πότε η επιτυχία προβάλλει ως κίνδυνος ;
Ο κίνδυνος εμφανίζεται στην αυτοϊκανοποίηση, στον αυτοθαυμασμό. Στον ανώριμο που πολύ νωρίς γνωρίζει την «επιτυχία», συνοδευόμενη από την αποδοχή την επιβράβευση, ή και τη δόξα, καταστέλλονται οι υπαρξιακές ανησυχίες. Η βαθύτερη εξερεύνηση του είναι, η αναζήτηση του ουσιαστικού νοήματος της ζωής χρειάζονται, πολλές φορές, κι ένα έδαφος αρνητικό για ν’ αφυπνισθούν.
Όταν η «επιτυχία» με τα κριτήρια του κόσμου, γίνεται σκοπός ζωής επιστρατεύει όλη την ενέργεια και τη δυναμικότητα του ανθρώπου, τον αναλώνει στην προσπάθεια κατάκτησής της και τελικά τον αποσυνδέει από τον εαυτό του.
Ο επιτυχημένος δημιουργεί μία μόνωση, η οποία τροφοδοτείται απ’ ένα αίσθημα δυσπιστίας, καθώς γνωρίζει ότι το χρήμα και η δόξα του, προσανατολίζουν τους άλλους, όχι στον ίδιο, σαν άνθρωπο, αλλά στην εκπλήρωση κάποιων αναγκών τους.
Η επιτυχία που κερδίζεται με ηθικούς συμβιβασμούς οδηγεί στην υπαρξιακή απώλεια, γιατί αποσυνδέει τον άνθρωπο από τη Συνείδηση. Μεσολαβεί η λήθη η οποία τον αποσπά από τον αυτοέλεγχο.
Υπάρχουν δύο κίνητρα επιτυχίας το ένα είναι από ένα ψυχολογικό τραύμα, μία απόρριψη, που κάνει τον άνθρωπο να θέλει να διακριθεί και το άλλο είναι ότι συνειδητοποιεί τις δημιουργικές του δυνατότητες και θέλει να τις εκφράσει.
Θα λέγαμε, πως ό,τι θεωρείται επιτυχία στην κοινωνία, είναι ένας μύθος, που σαγηνεύει τους πολλούς. Στην πραγματικότητα, η επιτυχία ορίζεται από τις προσωπικές επιλογές του ανθρώπου. Η προοπτική της πραγματικής επιτυχίας υπάρχει τότε που ο άνθρωπος αναζητά να εκφράσει, μέσα από τη δική του μοναδικότητα, τα δικά του τάλαντα, τις δικές του δημιουργικές δυνάμεις.
Το παιχνίδι της ζωής, παίζεται περισσότερο δυσδιάκριτα στην περίπτωση της αποτυχίας, καθώς παραχωρεί κανείς σ’ αυτή τη φάση τον εαυτό του στην κατιούσα φορά. Η αποτυχία είναι δυνατόν να δημιουργήσει την ψυχολογία της απομόνωσης, η οποία οφείλεται στον πληγωμένο εγωϊσμό. Η απομόνωση από ένα αίσθημα αδικίας, μία πληγωμένη αξιοπρέπεια, δυναστεύουν την ύπαρξη του ανθρώπου που αδυνατεί να αναχθεί στην ευγενή της υπόσταση. Ο αποτυχημένος αισθάνεται μόνος και τους άλλους ξένους προς το δικό του δράμα. Ο κόσμος του εξωτερικού φαντασμαγορικού ευδαιμονισμού προβάλλει μπροστά στα μάτια του προκλητικά.. Τα αισθήματά του και οι διαθέσεις του προς τους άλλους, που έχουν κερδίσει ό,τι εκείνος δεν κατάφερε, γίνονται εχθρικά. Η αποτυχία του, ενέχει τον κίνδυνο της παραίτησης από τον αγώνα, καθώς χάνει το θάρρος και τη διάθεση να επαναλάβει την προσπάθεια.
Βλέπουμε ανθρώπους κακόμοιρους και τους λυπόμαστε, η εικόνα τους έλκει τη συμπόνοια μας. Αυτή η ψυχολογία της παθητικής αποδοχής της μοίρας με το αίσθημα της κακομοιριάς, είναι καθοριστική, είναι μία στάση ζωής που δεν έχει σχέση με τον ήλιο της χαράς.
Η πραγματική αξιοπρέπεια του ανθρώπου έχει τις καταβολές της στην μεταφυσική του ιδιότητα, στο ότι είναι πλάσμα κατ’ εικόνα και ομοίωση του Δημιουργού, στο άπειρο των δυνατοτήτων του, που ακόμα δεν γνωρίζει, στο Φως που καταυγάζει την θεία του υπόσταση. Στις ανεκμετάλλευτες δυνατότητες, που διασπούν όλους αυτούς τους συμβατικούς και περιοριστικούς κλοιούς. Εκεί που τον καλεί η φύση, το σύμπαν να επικοινωνήσει και να εκταθεί. Όταν έχει αφυπνίσει αυτήν την συνειδητότητα της δικής του υπόστασης, τότε οι αποτυχίες και οι αρνητικές καταστάσεις δεν αναχαιτίζουν μ’ ένα αίσθημα απαισιόδοξο την πορεία του, αλλά, αντίθετα, αναζητά σε κάθε απόπειρα που αποβαίνει αρνητική, τα δικά του λάθη. Αν προσεγγίσει το παρόν, επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον στα απλά πράγματα, που θεωρούσε επουσιώδη, αν πλουτίσει την καρδιά του με Αγάπη, τη διάνοιά του με τη θετική σκέψη, τότε θα του αποκαλυφθεί το δάσος της ευφορίας, που προσφέρει, όχι ο κόσμος, αλλά η ζωή. Kι είναι ευτυχία ν’ ανακαλύψει το εύρος της ζωής, μέσα στο οποίο είναι ενταγμένος! Αυτό που ακόμα δεν ξέρει ο άνθρωπος, είναι αυτό που δύναται να επιτύχει με την πίστη! Η πίστη τoν αποσυνδέει από τα ψυχικά τραύματα που υπέστη από τους άλλους και τον συνδέει με τη δύναμη των δημιουργικών του δυνατοτήτων. Αλλά, βέβαια, θα χρειασθεί μία μάχη, μία μάχη που θα τον βγάλει, πρώτα απ’ όλα από τις δυσμενείς επιδράσεις, που δέχεται από τους άλλους και το στενό περιβάλλον του. Εκεί, που θα τολμήσει τον αγώνα, αναζητώντας να ξεπεράσει τις αδυναμίες του. Η πίστη για την οποία μιλούμε πρέπει να βασίζεται στις δικές του δυνάμεις, στη θετική σκέψη. Ο άνθρωπος την πραγματική του επιτυχία θα πρέπει να την επικεντρώσει στην αυτογνωσία του. Εκεί, απ’ αυτό το σημείο ν’ αντλεί και τη δημιουργική σκέψη και να ξεκινά την οποιαδήποτε εργασία, ακόμα και τη χειρωνακτική, την τελευταία, για να μην την θεωρήσει υποδυέστερη, πρέπει να την κάνει συνειδητά. Δεν μειώνει ούτε την αξία του, ούτε την αξιοπρέπειά του η χειρωνακτική εργασία. Σημασία έχει, το πως αισθάνεται την ώρα της διεξαγωγής της. Η ζωή αυτή, μας δίνει τα στοιχεία ενός αγώνα, ενός αγώνα που δεν τελειώνει. Αλλά μήπως, μ’ αυτόν τον τρόπο και απ’ αυτόν τον δρόμο ξετυλίγεται και το νήμα της αυτογνωσίας; Αν το δεχτεί κανείς αυτό, τότε συμφιλιώνεται και δεν αποθαρρύνεται στην προσπάθειά του.
Οι κοινωνικές συνθήκες οι οποίες επικρατούν δίνουν ένα άλλοθι στον άνθρωπο που τούτο δεν εγείρει την προσωπική του ευθύνη. Η συναίσθηση της μοναδικότητας μόνον ορθώνει την ευθύνη.
Εάν υπήρχε ως βάση στην παιδεία, η καλλιέργεια της υπευθυνότητας απέναντι στον άλλον, στην ίδια τη ψυχή και τη ζωή του ανθρώπου, τότε ο άνθρωπος δεν θα αμελούσε την προσωπική του ευθύνη και αυτή θα ήταν μία προϋπόθεση ν’ αντιμετωπίσει με μεγάλη σοβαρότητα τη ζωή.
Απομυθοποιώντας αυτές τις δύο καταστάσεις, την επιτυχία και την αποτυχία, επιχειρούμε να στρέψουμε τη ματιά σ’ αυτό το σημείο, δηλαδή στην προσωπική ευθύνη του καθενός.
Αναφέραμε την επιτυχία και την αποτυχία ως κινδύνο υπαρξιακής απώλειας κι ότι ο κίνδυνος αίρεται όταν ο άνθρωπος είναι γρηγορών. Ας δούμε την περίπτωση ενός επιτυχημένου με κριτήρια, εντελώς, διαφορετικά από του κοινού ανθρώπου. Ο άγιος είναι ένας άνθρωπος, καθόλα, όμοιος με μας. Κι αυτός κατέχεται από μία φιλοδοξία, αλλά η φιλοδοξία αυτή εστιάζεται στην έκφραση των δυνατοτήτων που αφορούν την ευγενή και θεία του υπόσταση. Δεν μπορούμε να τον εντάξουμε στον επιτυχημένο κατά κόσμον, γιατί αρνείται την εξάρτηση από αυτά που καθορίζουν οι άνθρωποι ως αξίες. Είναι λάθος να θεωρήσουμε ότι οι άγιοι αποτελούν ένα άλλο είδος που δεν αντιστοιχεί με το ανθρώπινο. Αντίθετα, οι ίδιοι μας διαβεβαιώνουν πως ξεκίνησαν όπως εμείς, μόνο που ο προσανατολισμός τους ήταν η ελευθερία. Η ελευθερία, η οποία αποδίδεται μέσα από τη γνώση των δυνατοτήτων, που κυοφορεί ο άνθρωπος και οι οποίες τον συνδέουν με την καθολικότητα της ζωής. Ο άνθρωπος αυτός, δηλαδή ο άγιος, αποσπάται από τους άλλους, δεν επηρεάζεται και αναζητά μέσα του το σημείο επαφής με το Δημιουργό των Πάντων. Η σχέση αυτή ενεργοποιείται και του προσφέρει άγνωστες προς εμάς δυνατότητες. Είναι, με λίγα λόγια, ο πλέον επιτυχημένος, σ’ αυτόν τον απρόσιτο τομέα. Καταλαβαίνει κανείς, έχοντας υπ' όψιν του αυτές τις περιπτώσεις, πόσο η ματαιότητα παρουσιάζεται ως κίνδυνος και στην επιτυχία και στην αποτυχία.
Ο καλλιτέχνης, ο πνευματικός δημιουργός, ο επιστήμων, ο επιχειρηματίας, ο καθένας όταν με σεμνότητα θέτει τους καρπούς των κόπων του στο σύνολο, χωρίς να μένει στην απόλαυση και στην αυτοικανοποίηση, συμβάλει, μέσα από τη δημιουργική του έκφραση, θετικά στη ζωή και δεν κινδυνεύει ούτε από την επιτυχία, ούτε από την αποτυχία. Κι εδώ υπάρχει ο επιτυχημένος και ο αποτυχημένος, ο διαχωρισμός γίνεται απ' το σημείο εκείνο που ο άνθρωπος κάμπτεται και χάνει την αγωνιστική του δύναμη. Κίνδυνος είναι η επιτυχία, και μάλιστα απ’ τους πιο σημαντικούς, εάν πιστέψει κανείς ότι έχει φθάσει στην κορυφή και πάψει να αγωνίζεται, τότε, που η προσπάθειά του δεν κατατείνει στο τέλειο και μένει στην μετριότητα ή στο υπερφίαλο. Όλα αυτά που κατακτά κανείς, ως αποτελέσματα της δικής του νικηφόρας προσπάθειας όταν δεν υπαγορεύονται από μία ανάλογη σεμνότητα και από τη γνώση του μηδενός και του απείρου, ενέχουν τον κίνδυνο. Η ισορροπία του ανθρώπου απέναντι στο γεγονός της επιτυχίας ή της αποτυχίας του δίνει μια αποστασιοποιημένη στάση, η οποία καθορίζεται απ’ το σεβασμό που έχει ο ίδιος απέναντι στο μέτρο. Αυτό που κυριαρχεί σήμερα και δίνει την εικόνα του κόσμου είναι η μοναξιά, η έλλειψη της επικοινωνίας. Προσπαθώντας να εξηγήσουμε τους λόγους που οδήγησαν τον άνθρωπο σ’ αυτήν την απομόνωση αναζητήσαμε τα αίτια. Έτσι, βρεθήκαμε σε δύο περιπτώσεις που αντιστοιχούν με μία ανάλογη ψυχολογία, την ψυχολογία της απομόνωσης.
Το θέμα της επιτυχίας ή της αποτυχίας, όπως το θέσαμε από την αρχή, αφορά το σημείο εκείνο, απ’ το οποίο κερδίζει ή χάνει κανείς την επίγνωση της ύπαρξής του. Συνοψίζοντας, λοιπόν, θα λέγαμε πως έχοντας την αξιολόγηση του πραγματικού νοήματος της ζωής, κατατείνοντας στην πορεία της αυτογνωσίας, οι κίνδυνοι απαλείφονται για το λόγο ότι η εγρήγορση δεν προσφέρει το έδαφος σε καμία υπαρξιακή λήθη.

Φυσικό φάρμακο για τον βήχα

Τώρα το χειμώνα ο βήχας είναι συνήθες φαινόμενο και ταλαιπωρεί αρκετούς.

Η  θεραπεία του βήχα όμως βρίσκεται στην κουζίνα σας.
Με το εξής απλό σιρόπι θα είστε σε θέση Για να απαλλαγείτε από το βήχα και να αποκαταστήσετε την  ενέργεια του σώματός σας, δοκιμάστε αυτό το απλό σιρόπι.
Η Δάφνη, στη θεραπεία του βήχα, δίνει σε αυτό το ποτό την γλυκό-πικρή γεύση του. Το Λεμόνι, από την άλλη πλευρά, δίνει ξινή γεύση. Η Ζάχαρη σε συνδυασμό με νερό δεσμεύει όλα τα αρώματα και τη διανομή τους σε όλο το σώμα μας.
Τι θα χρειαστούμε:
– 6 φύλλα δάφνης
– 1,5 λίτρο νερού
– 6 κουταλιές της σούπας μαύρη ζάχαρη
– 1 λεμόνι
Τρόπος παρασκευής:
Βάλτε τα φύλλα δάφνης στο νερό και ψήνουμε για περίπου 10 λεπτά.
Βγάλτε τα φύλλα έξω και μετά μεταφέρετε το νερό σε ένα μπολ στο οποίο θα κρατήσει το σιρόπι που ετοιμάσετε.
Προσθέστε τη ζάχαρη και το χυμό λεμονιού.
Ανακατέψτε καλά μέχρι η ζάχαρη διαλυθεί.
Καταναλώστε μία κουταλιά αρκετές φορές την ημέρα.
Μπορείτε να διατηρήσετε το  σιρόπι στο ψυγείο για αρκετές ημέρες.